یبوست از دیدگاه طب سنتی - دکتر سیدعلی مظفرپور - علت‌ها و درمان یبوست
یبوست از دیدگاه طب سنتی - علت‌ها و درمان یبوست - دکتر سیدعلی مظفرپور
یبوست در طب سنتی به‌عنوان «ام‌الامراض» (مادر بیماری‌ها) شناخته می‌شود؛ زیرا وقتی مواد زائد بدن دفع نشوند، آسیب‌های گسترده‌ای به اعضای مختلف وارد می‌شود. دکتر سیدعلی مظفرپور در این گفتار، علت‌ها، پرهیزهای غذایی و درمان طبیعی یبوست را بر اساس طب سنتی بررسی می‌کند.
▬♦▬♦▬♦▬♦▬♦
یبوست؛ ام‌الامراض در طب سنتی
وقتی شما یبوست دارید و مواد زائد بدن دفع نمی‌شوند، اولین آسیب به دستگاه گوارش وارد می‌شود:
· بدبویی دهان
· اختلالات معده و ترش کردن
· سردرد (از دیدگاه طب سنتی)
· بیماری‌های کبدی
· بیماری‌های تنفسی
به همین دلیل، یبوست در طب سنتی «ام‌الامراض» نامیده می‌شود. بر اساس مفهوم «بیماری‌های مشارکتی»، علت اصلی ممکن است در جای دیگری باشد و علائم در اعضای مختلف ظاهر شوند.
علت‌های اصلی ایجاد یبوست
۱) بی‌نظمی در خواب
تا خواب درست نشود، یبوست درست نمی‌شود. خواب باید سر وقت و منظم باشد.
۲) کمبود فعالیت بدنی
فعالیت بدنی باید به اندازه کافی و متناسب باشد.
۳) عادات غذایی نادرست
· تند غذا خوردن و نجویدن کامل غذا
· غذا خوردن وسط مطالعه یا تلویزیون دیدن
· خوردن غذا با شکم پر
· بی‌نظمی در ساعات غذا خوردن
۴) بی‌نظمی در ساعات دفع
بهترین زمان دفع، بعد از صبحانه است. حتماً صبحانه میل کنید تا این نظم برقرار شود.
سه دسته کلی یبوست در طب سنتی
- خشکی دستگاه گوارش رطوبت را جذب می‌کند، مدفوع خشک می‌شود
- رطوبت دستگاه گوارش شل می‌شود، حرکت (پریستالتیس) کم می‌شود
- سردی مزاج سرد، باعث کاهش حرکت روده می‌شود.
به همین دلیل، تشخیص دقیق برای درمان ضروری است.
پرهیزهای غذایی در یبوست
این مواد غذایی معمولاً باید محدود یا حذف شوند:
· ماست
· موز
· الویه و ماکارونی
· غذاهای غلیظ و لزج
· غذاهایی که خشکی زیاد ایجاد می‌کنند
· نان باگت و نان‌های غیر سبوس‌دار
· ادویه خشک، چیزهای تند، تلخ و شور
درمان طبیعی یبوست
۱) روغن‌های مفید برای لینت مزاج
· روغن بادام شیرین
· روغن زیتون
· روغن کنجد... این روغن‌ها را می‌توانید به سالاد یا غذا اضافه کنید.
۲) خوراکی‌های ملین طبیعی
· خورشت کدو
· نان سبوس‌دار (حتماً مصرف شود)
· کاهو
· گلابی
· مغز گردو و انجیر خشک (مناسب سالمندان)
۳) نوشیدنی‌های مفید
· ماءالشعیر طبی (ساده‌ترین و بهترین)
· دوغ
· سکنجبین
· شربت آلبالو
· شربت آلو (آلو را بجوشانید، صاف کنید، خنک کنید و جرعه‌جرعه بنوشید)
۴) سوپ‌های مناسب
· سوپ هویج
· سوپ سبوس گندم
· سوپ جو
· سوپ سبزیجات پخته... این سوپ‌ها مخصوصاً برای یبوست ناشی از خشکی کمک‌کننده‌اند.
۵) خاکشیر؛ درمان ساده و مؤثر
یک قاشق غذاخوری خاکشیر در یک لیوان آب ولرم
· صبح ناشتا
· و عصر...
توجه: از آب سرد استفاده نکنید.
۶) ترکیب آلو و انجیر
· آلو و انجیر را شب در آب خیس کنید
· آب آن را صبح ناشتا بنوشید
· می‌توانید در گلاب نیز استفاده کنید
نکات کلیدی برای پیشگیری و درمان یبوست
- خواب منظم داشته باشید
- صبحانه را حتماً میل کنید
- غذا را خوب بجوید
- ساعات غذا خوردن را منظم کنید
- ساعات دفع را تنظیم کنید (بهترین زمان: بعد از صبحانه)
- فعالیت بدنی متعادل داشته باشید
- وسط مطالعه یا تلویزیون غذا نخورید
سخن پایانی
یبوست فقط یک مشکل گوارشی ساده نیست؛ در طب سنتی ام‌الامراض است و می‌تواند منشأ بسیاری از بیماری‌ها باشد. با اصلاح خواب، تغذیه، فعالیت بدنی و استفاده از درمان طبیعی یبوست، می‌توان این مشکل را برطرف کرد. اما توجه داشته باشید که تشخیص دقیق نوع یبوست (خشکی، رطوبت یا سردی) برای انتخاب درمان مناسب ضروری است.
پرسش‌های پرتکرار؟
چرا یبوست را ام‌الامراض می‌نامند؟
زیرا عدم دفع مواد زائد بدن، می‌تواند زمینه‌ساز بیماری‌های متعدد گوارشی، کبدی، تنفسی و حتی سردرد شود.
بهترین زمان دفع مدفوع چه موقع است؟
بر اساس طب سنتی، بهترین زمان دفع، بعد از صبحانه است.
چه غذاهایی در یبوست مضرند؟
ماست، موز، ماکارونی، الویه، نان باگت، غذاهای غلیظ و لزج، ادویه خشک و غذاهای تند و شور.
ساده‌ترین درمان طبیعی یبوست چیست؟
ماءالشعیر طبی، خاکشیر با آب ولرم، و روغن‌های طبیعی مثل روغن زیتون و بادام شیرین.
آیا یبوست همیشه از خشکی است؟
خیر، یبوست می‌تواند از خشکی، رطوبت یا سردی باشد؛ به همین دلیل تشخیص دقیق ضروری است.
افزودن دیدگاه جدید