امساک حواس پنج گانه در ماه مبارک رمضان - استاد علیپور مرندی

امساک حواس پنج گانه در ماه رمضان | آموزش کنترل اعضا برای روزه‌داران | استاد علیپور

ماه مبارک رمضان، فرصتی بی‌نظیر برای تعالی روح و تزکیه نفس است. اما آیا روزه‌ی ما تنها به پرهیز شکم و دهان خلاصه می‌شود؟ استاد علیپور در این بحث تأکید دارند که کمال روزه در «امساک حواس پنج گانه» (بینایی، شنوایی، بویایی، چشایی و لامسه) است تا روزه‌ی ما از مرز یک عادت غذایی صرف فراتر رفته و به یک عبادت کامل تبدیل شود.

✿✿✿✿✿✿✿✿✿✿✿✿

روزه واقعی؛ فراتر از گرسنگی و تشنگی

بسیاری از ما تنها به بُعد ظاهری روزه یعنی «امساک عن المفطرات» (خودداری از مبطلات روزه) توجه می‌کنیم. اما سیره اولیای دین و آموزه‌های اخلاقی تأکید دارند که روزه‌ی حقیقی، روزه‌ای است که تمامی ابزارهای ارتباطی ما با جهان خارج، یعنی حواس پنج‌گانه، در آن روزه باشند.

استاد علیپور در تشریح این مفهوم مهم، بر این نکته اساسی تأکید می‌کنند که هر یک از این حواس می‌تواند دروازه‌ای برای گناه و تضعیف روزه باشد.

کنترل حواس پنج گانه در ماه رمضان (بر اساس نکات استاد علیپور)

1. چشم (بینایی): روزه‌ی چشم یعنی عدم نگاه به نامحرم، پرهیز از تماشای محتوای غیراخلاقی و دوری از غیبت کردن به واسطه دیدن صحنه‌ها.
2. گوش (شنوایی): روزه‌ی گوش یعنی عدم شنیدن غیبت، سخن دروغ، موسیقی حرام و هر کلامی که روح روزه‌دار را آلوده سازد.
3. زبان (چشایی و گفتار): این بخش دوگانه است. علاوه بر پرهیز از خوردن و آشامیدن، روزه‌ی زبان شامل پرهیز کامل از غیبت، تهمت، دروغ و سخن‌چینی است.
4. دست و پا (لامسه و حرکت): روزه‌ی اعضای حرکتی به معنای خودداری از انجام اعمالی است که به روزه آسیب می‌زند؛ مانند درگیری، ضربه زدن یا حرکت به سمت محلی که موجب گناه است.
5. بینی (بویایی): اگرچه کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد، اما روزه‌ی بینی شامل اجتناب از استشمام عمدی بوهای تحریک‌کننده یا آلوده است.

چرا این امساک مهم است؟

استاد علیپور تصریح می‌کنند که اگر فردی تنها از خوردن و آشامیدن پرهیز کند اما به غیبت یا نگاه حرام بپردازد، از فیض کامل روزه محروم خواهد شد، چرا که در روایات آمده است: «رُبَّ صَائِمٍ لَيْسَ لَهُ مِنْ صِيَامِهِ إِلَّا الْجُوعُ وَ الْعَطَشُ».

راهکارهای عملی برای تقویت امساک:

• داشتن نیّت قوی پیش از شروع روزه.
• ذکر گفتن هنگام مواجهه با محرک‌های دیداری یا شنیداری.
• دعا برای پاکی چشم و گوش.