احاطه وجود بر موجود | جلسه سوم از مجموعه پادپخش وجود و موجود - استاد علیپور
احاطه وجود بر موجود - جلسه سوم | پادپخش وجود و موجود - استاد علیپور
در سومین جلسه از مجموعه پادپخش «وجود و موجود»، استاد علیپور به موضوع «احاطه وجود بر موجود» میپردازد. این جلسه به بررسی چگونگی احاطه وجود مطلق و نامتناهی بر موجودات محدود و نسبت این احاطه با مفهوم توحید و حضور خدا در عالم میپردازد.
معرفی جلسه سوم
جلسه سوم از مجموعه پادپخش «وجود و موجود» با عنوان «احاطه وجود بر موجود» ادامه مباحث عمیق فلسفی و عرفانی استاد علیپور است. پس از جلسه دوم که به تفاوت وجود و موجود و مراتب هستی پرداخت، این جلسه به چگونگی رابطه وجود واحد با کثرت موجودات میپردازد.
محتوای اصلی جلسه
۱. معنای احاطه وجود
استاد علیپور ابتدا مفهوم «احاطه» را تبیین میکند. احاطه وجود بر موجود یعنی وجود نامتناهی و مطلق، همه موجودات را در برگرفته است و هیچ موجودی خارج از دایره وجود نیست. این احاطه هم از نظر وجودی و هم از نظر علمی است.
۲. احاطه وجودی
وجود به عنوان حقیقت واحد و نامتناهی، همه موجودات را احاطه کرده است. هیچ موجودی بدون اتصال به این حقیقت نمیتواند وجود داشته باشد. این همان مفهومی است که در فلسفه اسلمی به «فقر وجودی» معروف است.
۳. احاطه علمی
خداوند به عنوان وجود مطلق، به همه موجودات علم احاطی دارد. هیچ چزی از حوزة علم او خارج نیست. استاد علیپور این مطلب را با استناد به آیه «وَهُوَ مَعَکُمْ أَیْنَ مَا کُنْتُمْ» تبیین میکند.
۴. نسبت احاطه با توحید
این جلسه به یکی از مهمرین مباحث توحیدی میپردازد: چگونگی جمع بین وحدت وجود و کثرت موجودات. استاد علیپور نشان میدهد که احاطه وجود بر موجود، نه به معنی حلول یا اتحاد است، بلکه به معنی ظهور و تجلی است.
نکات برجسته جلسه
- تبیین مفهوم «فقر وجودی» در فلسفه اسلمی
- برر سی نسبت وجود و موجود در عرفان اسلمی
- معرفی دیدگا ابن عربی درباره احاطه وجود
- برر سی آیه «وَهُوَ مَعَکُمْ» از دیدگا عرفانی
- تفاوت احاطه وجودی با حلول و اتحاد
مفاهیم کلیدی
فقر وجودی: هر موجودی در ذات خود نیازمند وجود است و بدون اتصال به وجود مطلق، هیچ نیست.
تجلی: ظهور وجود واحد در قالب کثرت موجودات، نه به معنای تقسیم شدن وجود.
معیت وجودی: همراهی دائمی وجود با همه موجودات در همه حال.
ظاهر و باطن: وجود هم ظاهر است (چون همه چیز با آن ظهور پیدا میکند) و هم باطن (چون خودش مستقیمًا مشاهد نمیشود).
جمعبندی
جلسه سوم از مجموعه «وجود و موجود» با عنوان «احاطه وجود بر موجود» یکی از عمیقرین مباحث توحیدی را مورد برر سی قرار میدهد. استاد علیپور نشاان میدهد که احاطه وجود بر موجود، هم مبنای فلسفی دارد و هم ریشه در عرفان اسلمی. این جلسه مخاطب را با درکی عمیقتر از حضور خدا در همه هستی آشنا میکند.
افزودن دیدگاه جدید