سلسله مباحث رزق و روزی - جلسه هشتم: اعطای روزی در خلقت هر موجودی / استاد علیپور
سلسله مباحث رزق و روزی | جلسه هشتم - اعطای روزی در خلقت موجودات | استاد علیپور
آیا خداوند رزق هر موجودی را در خلقتش تضمین کرده است؟ در جلسه هشتم، استاد علیپور اعطای روزی در خلقت هر موجودی را از منظر قرآن و روایات بررسی میکند و نشان میدهد چگونه نظام روزیرسانی در عالم هستی طراحی شده است.
رزق، در متن خلقت
در جلسات قبل با انواع رزق و تفاوت آیات و روایات آشنا شدیم. حالا در جلسه هشتم، استاد علیپور به یکی از زیباترین مباحث این سلسله میپردازد: اعطای روزی در خلقت هر موجودی.
به تعبیر ایشان، رزق یک چیز جدا از خلقت نیست؛ بلکه در متن آفرینش هر موجودی تعبیه شده است. خداوند وقتی موجودی را خلق میکند، روزی او را هم در همان خلقت قرار میدهد.
ضمانت رزق در قرآن
قرآن کریم در آیات متعددی بر ضمانت رزق همه موجودات تأکید کرده است:
- «وَمَا مِن دَابَّةٍ فِی الْأَرْضِ إِلَّا عَلَى اللَّهِ رِزْقُهَا» (هود: ۶)
هیچ جنبندهای در زمین نیست مگر اینکه روزی او بر عهده خداست. - «وَفِی السَّمَاءِ رِزْقُکُمْ وَمَا تُوعَدُونَ» (ذاریات: ۲۲)
و روزی شما و آنچه به شما وعده داده شده در آسمان است. - «وَکَأَیِّن مِّن دَابَّةٍ لَّا تَحْمِلُ رِزْقَهَا اللَّهُ یَرْزُقُهَا وَإِیَّاکُمْ» (عنکبوت: ۶۰)
چه بسیار جنبندهای که روزی خود را حمل نمیکند، خداوند به او و به شما روزی میدهد.
استاد علیپور توضیح میدهد که این آیات نشان میدهد رزق هر موجودی از قبل تضمین شده و هیچ موجودی بدون روزی خلق نشده است.
رزق در خلقت حیوانات
یکی از زیباترین بخشهای این بحث، نگاه به حیوانات است. استاد علیپور مثالهای جالبی میزند:
مورچه: مورچهها برای زمستان آذوقه جمع میکنند، اما جالب اینجاست که خداوند در خلقتشان غریزه ذخیرهسازی را قرار داده است.
زنبور عسل: زنبورها بدون اینکه کسی به آنها آموزش دهد، شهد گلها را جمع میکنند و عسل میسازند. این یک رزق تضمینشده در خلقت آنهاست.
پرندگان: پرندگان هر روز صبح با شکم خالی از لانه بیرون میروند و روزی خود را مییابند. پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله وسلم) فرمودند: «اگر به خدا توکل کنید، همانطور که پرندگان روزی میخورند، روزی شما را میدهد؛ آنها صبح با شکم خالی میروند و شب سیر برمیگردند.»
کودک در رحم مادر: زیباترین مثال، جنین در رحم مادر است. جنین هیچ تلاشی نمیکند، اما رزق او از طریق بند ناف به او میرسد. این نشان میدهد رزق قبل از هر تلاشی در خلقت تعبیه شده است.
حکمت اعطای روزی در خلقت
استاد علیپور چند حکمت برای این موضوع ذکر میکند:
- اول، آرامش و اطمینان: وقتی بدانیم رزق ما در خلقتمان تضمین شده، نگرانیمان کم میشود و آرامش بیشتری پیدا میکنیم.
- دوم، توکل بر خدا: این باور، توکل ما را تقویت میکند؛ چون میدانیم روزیرسان واقعی خداست.
- سوم، رفع حسادت و حرص: وقتی بدانیم رزق هر کس در خلقتش تعیین شده، به رزق دیگران حسرت نمیخوریم.
- چهارم، شکرگزاری: دیدن این نظام دقیق روزیرسانی، شکر ما را افزایش میدهد.
- پنجم، شناخت خدا: این نظام دقیق، نشانه علم و قدرت بینهایت خداوند است.
رزق انسان در خلقت
استاد علیپور تأکید میکند که این ضمانت رزق، مخصوص انسان هم هست. خداوند برای انسان هم رزق را در خلقتش قرار داده است:
- رزق جسمی: بدن انسان طوری خلق شده که بتواند غذا را هضم کند، هوا را تنفس کند و از نعمتهای زمین استفاده کند.
- رزق روحی: فطرت انسان، عقل، استعدادها و تواناییها همه رزقهایی هستند که در خلقت انسان تعبیه شدهاند.
- رزق محیطی: زمین، آب، هوا، گیاهان و حیوانات همه رزقهایی هستند که خداوند برای انسان در خلقت عالم قرار داده است.
نکته مهم: رزق تضمینشده به معنی تلاش نکردن نیست
استاد علیپور یک نکته مهم را یادآوری میکند: ضمانت رزق به معنی دست روی دست گذاشتن نیست. همانطور که در جلسات قبل گفتیم، خداوند اسباب را قرار داده و ما باید از طریق همان اسباب، رزق را طلب کنیم.
مورچه تلاش میکند، زنبور تلاش میکند، پرنده تلاش میکند. همه موجودات برای رسیدن به رزق تضمینشدهشان تلاش میکنند. پس تلاش ما هم بخشی از نظام روزیرسانی است.
رزق، قبل از تولد
نکته جالب دیگری که استاد علیپور به آن اشاره میکند این است که رزق انسان قبل از تولدش هم تعیین شده است. در روایات آمده که رزق، اجل، عمل و شقاوت و سعادت انسان قبل از تولد نوشته شده است.
این یعنی رزق ما نه فقط در خلقت جسمی، بلکه در تقدیر الهی هم از قبل مشخص شده است.
جمعبندی جلسه هشتم
رزق هر موجودی در خلقتش تعبیه شده و خداوند روزی همه موجودات را تضمین کرده است. این ضمانت، آرامش و توکل ما را افزایش میدهد و حرص و حسادت را از بین میبرد. اما این به معنی تلاش نکردن نیست؛ تلاش ما هم بخشی از نظام روزیرسانی است. در جلسه نهم به عوامل افزایش رزق مادی میپردازیم.
افزودن دیدگاه جدید