رشد و تعالی دختران (جلسه ۳) | استاد محمد شجاعی | اصل اصالت تخصص و مودت اهل بیت
استاد محمد شجاعی | اصل اصالت تخصص و مودت اهل بیت علیهم السلام | رشد و تعالی دختران (جلسه ۳)
در ادامه بررسی مباحث رشد و تعالی، به اهمیت مراجعه به متخصصان الهی برای شناخت مسیر زندگی می‌پردازیم. شناخت رابطه دنیا و آخرت، همانند مراحل رشد جنین در رحم، به ما نشان می‌دهد که چگونه انتخاب‌ها و رفتارهایمان سرنوشت ابدی ما را رقم می‌زنند. در این مطلب به تفاوت مودت و محبت، کنترل افکار و مدیریت عواطف پرداخته می‌شود.
اصل اصالت تخصص و مرجعیت الهی
اصل اصالت تخصص یک قاعده عقلی و فطری است که بیان می‌کند انسان در برخورد با هر سیستمی، در چهار مرحله باید به سازنده، متخصص و نماینده مجاز مراجعه کند. قرآن کریم بر این نکته تاکید دارد که تمام علم نزد خداوند است و او خالق همه سیستم‌های زندگی است. این علم تخصصی در اختیار معصومین قرار دارد. قرآن کریم اطلاعات تخصصی مربوط به خلقت انسان و جهان را به عنوان «تبیاناً لکل شیء» معرفی می‌کند و راه‌یابی به باطن آن را مخصوص معصومین و مطهرون می‌داند.
مودت؛ فراتر از محبت ظاهری
قرآن کریم از مومنان می‌خواهد که مودت اهل بیت را داشته باشند. مودت به معنای عشق همراه با وفاداری، فداکاری و اطاعت است. متاسفانه در زندگی شیعیان، این مفهوم جای خود را به محبت ظاهری داده است. در حالی که یازده امام معصوم به دست کسانی کشته شدند که تنها به آن‌ها محبت ظاهری داشتند. دوست داشتن به تنهایی پاسخگو نیست و مودت نیاز است. به همین دلیل است که حضرت ولی عصر از غیبت خود گلایه دارند و می‌فرمایند اگر شیعیان ما دو صفت خاص را در خود ایجاد می‌کردند، ظهور با تعجیل اتفاق می‌افتاد.
رابطه دنیا و آخرت؛ رحم دوم و سوم
یکی از مهم‌ترین مباحث در شناخت انسان، درک رابطه ریاضی و علمی بین دنیا و آخرت است. این رابطه همانند رابطه رحم مادر با دنیاست. ما در دنیا شش نوع تولد داریم: سالم قوی، سالم، ضعیف، بیمار، ناقص و معلول. معیار سنجش این سلامت در دنیا مشخص است. دقیقاً همین شش نوع تولد در انتقال از دنیا به آخرت نیز وجود دارد. انسان در رحم دوم (دنیا) قرار دارد و از خارج از رحم (آخرت) روحی به او دمیده شده است. در این سیستم، سبک زندگی فوق‌العاده مهم است. خداوند بر اساس پنج داده از پدر و مادر (سلامت، زیبایی، هوش، عقل، اخلاق و معنویت) و رفتارهای آن‌ها، جنین را در رحم دنیا تصویرگری می‌کند.
ارزیابی وجودی و پرهیز از خودفروشی
ارزیابی انسان در آخرت از نوع کتبی یا شفاهی مرسوم در دنیا نیست، بلکه یک ارزیابی وجودی است. در آنجا مشخص می‌شود که انسان با کدام یک از کمالات خود را هماهنگ کرده است. انسان باید مراقب باشد که روح امانت گرفته از خدا را به قیمت کمالات جمادی، گیاهی و حیوانی نفروشد و کودک عزیز روان خود را در مسیر خودخواهی‌ها سقط نکند. انسان‌ها در انتخاب الگوهای زندگی باید به اصل اصالت تخصص توجه کنند و سازنده و نماینده مجاز را الگو قرار دهند تا دچار حماقت و پشیمانی نشوند.
مدیریت عواطف و رهایی از حقارت
انسان باید سطح پری خود را از عشق و عاطفه به قدری بالا ببرد که با کم‌محلی دیگران دچار حقارت نشود. شخصیت انسان‌ها باید به گونه‌ای قوی و غنی شود که از حالت گدایی عاطفی خارج شوند و به دیگران وابسته نشوند. موسیقی‌ها و محتواهایی که ذلت، التماس و غم را ترویج می‌دهند، با شخصیت والای انسانی سازگاری ندارند. حضرت زینب در سخت‌ترین شرایط و پس از دیدن مصیبت‌های عظیم، جمله «ما رأیت الا جمیلا» را بر زبان آوردند. این نشان می‌دهد که انسان باید در هر شرایطی تعادل، شادی و آرامش خود را حفظ کند و اسیر احساس حقارت نشود.
کنترل افکار و پرهیز از غم مفرط
پیامبر اکرم می‌فرمایند غم خوردن نیز نوعی بیماری است و حتی می‌تواند گناه محسوب شود. افرادی که برای از دست دادن امور دنیایی بیش از حد غمگین می‌شوند، دچار ضعف روانی می‌شوند. انسان باید مهارت کنترل فکر را بیاموزد تا افکار منفی، اضطراب و ترس از آینده او را فلج نکند. روش‌های علمی و دینی بسیاری برای کنترل افکار و بازسازی سیستم روانی وجود دارد. انسان نباید ناامید شود، زیرا سیستم آفرینش قابلیت بازسازی و جبران گذشته را دارد.
سنجش ارزش انسان با معشوق‌های او
ارزش و قیمت هر انسانی به معشوق‌های او بستگی دارد. قرآن و روایات بیان می‌کنند که انسان با معشوق‌های خود محشور می‌شود. پیامبر اکرم می‌فرمایند برای سنجش میزان انسانیت افراد، ببینید که چقدر عاشق همسر، فرزند، خانواده و اطرافیان خود هستند. این محبت باید در سطحی متعادل و ارزشمند وجود داشته باشد. سه معشوق اصلی و انسانی برای هر فرد عبارتند از: خداوند، خانواده آسمانی (اهل بیت علیهم السلام) و جهاد در راه خدا. فردی که به این سه معشوق متصل شود، به بالاترین درجات انسانیت و قرب الهی دست خواهد یافت.
افزودن دیدگاه جدید