ضیاءالصالحین تغذیه کودک - سوء تغذیه کودکان و پیشگیری از آن | ضیاءالصالحین

تغذیه کودک - سوء تغذیه در کودکان و پیشگیری از آن

تغذیه کودک
کمبود کافی مواد مغذی حیاتی و مواد معدنی می تواند منجر به سوء تغذیه در بدن کودک شما شود. با دریافت کافی مواد مغذی، کودک شما می تواند سلامت خوب خود را بازیابد و یک زندگی عاری از بیماری را داشته باشد.

تغذیه کودک - سوء تغذیه کودکان و پیشگیری از آن

سوء تغذیه و فقر غذایی باعث بروز بیماری های گوناگون ، عدم رشد جسمی و روانی کودک ، وقفه در سیر تکاملی ، پیدایش اختلالات گوارشی و کبدی ، قلبی- عروقی ، دستگاه عصبی و ... می گردد.

تغذیه کودک - سوء تغذیه کودکان و پیشگیری از آن

مقدمه ای بر سوء تغذیه کودکان

در حال حاضر کودکان بسیاری از سوء تغذیه و پیامدهای ناشی از آن رنج می برند که یکی از عوامل آن ناآگاهی والدین در خصوص تغذیه کافی آنها می باشد. نوزادان مادرانی که برنامه غذایی آنها براساس مقادیر کافی مواد مغذی قرار داده شده، از نظر سلامت عمومی و قوای جسمانی بهتر از نوزادانی هستند که مادران شان در دوران بارداری دچار کمبود غذایی بوده و برنامه نامناسب داشته اند.

عوارض سوء تغذیه

عوارض سوء تغذیه

سوء تغذیه و فقر غذایی باعث بروز بیماری های گوناگون ، عدم رشد جسمی و روانی کودک ، وقفه در سیر تکاملی ، پیدایش اختلالات گوارشی و کبدی ، قلبی- عروقی ، دستگاه عصبی و ... می گردد.  توصیه های جهانی زیر کمکی برای والدین است تا بتوانند از سوء تغذیه کودکان خود ، حتی در کشورهای در حال توسعه و جوامع کم درآمد ، پیشگیری نمایند.

رژیم غذایی در دوران بارداری و شیردهی

رژیم غذایی در دوران بارداری و شیردهی

خانمی که زندگی خود را با تغذیه ناکافی در دوران کودکی یا همراه با بیماری شروع کرده و به دوره جوانی پا می گذارد، نمی تواند دوران بارداری و شیردهی خوبی داشته باشد. زیرا در این شرایط که ذخایر بدنی او مصرف می شود، سو تغذیه مادر تشدید یافته و علاوه بر او سو تغذیه گریبانگیر فرزندش نیز می شود. مادرانی که تغذیه ناکافی دارند، دارای اندازه بدنی کوچک هستند و رشدشان کامل نشده است و از طرف دیگر ذخایر بدنی این قبیل مادران ناچیز بوده و در معرض حملات عفونت های انگلی می باشند. بنابراین به مادران توصیه می گردد که از یک برنامه غذایی متنوع که حاوی مقادیر کافی انرژی ، پروتئین ، املاح و ویتامین باشد، پیروی کنند و روند افزایش وزن مناسب داشته باشند. زیرا زنان چاق بیشتر مستعد عوارض و مشکلات حاملگی نظیر افزایش فشار خون ، مرگ جنین ، افزایش دوره حاملگی و ... می باشند.

همچنین محدودیت انرژی در دوره حاملگی در زنان چاق باعث تولد نوزاد کم وزن می گردد. در صورتی که مواد غذایی مناسب در برنامه مادر وجود نداشته باشد، در دوران بارداری ممکن است کمبودهایی را در مادر بوجود آورد. این قبیل کمبودها بیشتر در خصوص کلسیم ، فسفات ، آهن و ویتامین ها دیده می شود. در دوران شیردهی نیز با توجه به تغییرات مجموعه بدن ، میزان مورد نیاز انرژی و پروتئین و ویتامین ها و املاح افزایش می یابد. برنامه غذایی دوران بارداری و شیردهی با توجه به سن و وزن مادر توسط کارشناس تغذیه تنظیم می گردد. مادران با مراجعه به بخش تغذیه بیمارستان ها و دیگر مراکز می توانند برنامه غذایی خود را دریافت کنند.

تغذیه نوزاد در 6 ماه اول

تغذیه نوزاد در 6 ماه اول

از لحظه تولد تا حدود 6 ماهگی شیر مادر بهترین غذا و آشامیدنی برای رشد کودک است و وی را از اسهال و سایر بیماری های شایع مصون نگه می دارد و در صورت تمایل مادر ، تغذیه با شیر تا 2 سالگی یا بیش از آن می تواند ادامه یابد. شیر دادن منظم و بلافاصله بعد از تولد ، با تکرار کافی و بدون استفاده از تغذیه کمکی همچنین می تواند دوره بدون تخمک گذاری مادر را افزایش داده، باعث پیشگیری از بارداری گردد. فاصله گذاری مناسب بین تولدها اثر بسیار زیادی روی سطح سلامت کودکان و پیشگیری از تمام شدن ذخیره های غذایی مادران دارد. اثر ضد باروری شیر مادر که می تواند احتمال زنده ماندن نوزادی که قرار است بعدا دنیا بیاید را بالا ببرد عامل بسیار خوبی برای جلوگیری از سو تغذیه است.

پیگیری وزن نوزاد

پیگیری وزن نوزاد

اندازه گیری اضافه وزن کودک در هر ماه نشان دهنده وضعیت سلامتی و رشد کودک است. مقایسه وزن کودک با وزن خودش در ماه های قبل قابل اهمیت است و کارت رشد این وضعیت را به درستی نشان می دهد. بنابراین اگر در عرض 2 ماه متوالی وزن کودک اضافه نشد، والدین و کارکنان بهداشتی باید هوشیار بوده و اقدام مناسبی را انجام دهند.

غذاهای کمکی در سن حدود 6 ماه

غذاهای کمکی در سن حدود 6 ماه

بیشتر نوزادان حدود 6 ماهگی ، علاوه بر شیر مادر به سایر غذاها نیازمند می شوند و شروع تغذیه کودکان با غذاهای نیمه جامد باید بتدریج انجام شود. زمانی که به کودک غذاهای جامد داده می شود لازم است شروع تغذیه غذاها بصورت تک تک باشد تا حساسیت کودک نسبت به مواد غذایی مشخص گردد. معمولا شروع تغذیه کودک با غلات به خصوص برنج به خوبی قابل تحمل است.

به تمامی غذاهای کودکان نباید شکر و نمک اضافه شود. زمان غذا دادن به کودک حائز اهمیت است. زیرا ممکن است بعد از غذای کمکی ، کودک تمایلی به شیر مادر نشان ندهد.سه نوبت غذا در روز و دو نوبت غذای کوچک بین صبح و عصر معمولا کافی است. به هر صورت طی روز نباید طفل بیش از 4 ساعت گرسنه بماند. ولی برای شب حتی تا 12 ساعت نیز بلامانع است.

تغذیه در 6 ماه دوم تولد

تغذیه در 6 ماه دوم تولد

طی 6 ماهه دوم زندگی ، کودکی که به طور طبیعی رشد نموده است ممکن است از شیر مادر یا شیر خشک، تغذیه مخلوط و مقداری از غذای معمولی خانواده استفاده کند. بعضی از شیرخواران غذاهای جامد را قبل از شیر و گروهی بعد از شیر ترجیح می دهند. غذای خاصی را که کودک از آن متنفر است نباید به زور و اصرار به او خوراند، بهترین راهنمای مقدار لازم غذا ، اشتهای کودک است.

با توجه به اینکه معده کودک کوچکتر از معده بزرگسالان است و نیاز به انرژی فراوان دارد، به کودک چندین بار در روز غذا بدهید و به سوپ ، فرنی یا پوره کودک ، سبزی له شده ، کمی روغن یا چربی اضافه کنید و هیچ وقت غذای کودک را برای چند ساعت نگه ندارید و همیشه از غذای تازه استفاده کنید. میوه ها را به صورت پوست گرفته شده یا پخته و له کرده به کودک بدهید. میوه ها معمولا اثر ملین دارند. سبزی های تازه را به صورت پخته و له کرده مصرف کنید. غذاهای نشاسته ای و تخم مرغ معمولا در نیمه دوم سال اول تجویز می گردند، ابتدا باید زرده تخم مرغ را سفت کرده آن را به غلات و غذاهای دیگر افزود. تخم مرغ را مثل تمام غذاهای جدید باید ابتدا به مقدار کم مصرف کرد و تدریجا مقدار آن را زیاد نمود تا به یک عدد زرده تخم مرغ در روز برسد. در موقع مصرف سفیده تخم مرغ برای جلوگیری از بروز حساسیت باید احتیاط لازم را نمود.

سیب زمینی ، برنج ، ماکارونی ، نان و غذاهای نشاسته ای ارزش انرژی زایی بالایی دارند و نباید قبل از غذاهای ضروری تر در تغذیه شیرخواران وارد شوند. سیب زمینی آب پز (پخته) که در شیر و کره نرم شود، غذای مطلوبی است. معمولا در 7 تا 8 ماهگی که طفل از جویدن غذاهای سفت تر خوشش می آید، می توان بیسکویت ، نان برشته و بیسکویت بدون شیرینی (کراکر) مصرف کرد که موجب می شود طفل جویدن را یاد گرفته و خودش را تغذیه نماید. گوشت منبع خوبی از نظر تامین پروتئین ، آهن و ویتامین ها است. در ابتدا باید گوشت گاو تازه و چرخ کرده و پوره گوشت را مصرف کرد. اکثر شیرخواران به راحتی این غذاها را تحمل می کنند. شیرخواران گوشت را به صورت مخلوط با سایر غذاها ، بهتر قبول می کنند.

تغذیه کودک پس از بیماری

تغذیه کودک پس از بیماری

بسیاری از بیماری های عفونی مخصوصا اسهال های مکرر و سرماخوردگی باعث کاهش اشتها و عدم جذب صحیح مواد غذایی می شود، و در صورت وقوع پی در پی باعث کاهش وزن و به تعویق افتادن رشد کودک می گردد. در این مواقع ضروری است به کودک غذاهایی داده شود که با اشتها بخورد. تغذیه با شیر مادر خیلی مهم است. پس از بهبود بیماری ، اگر وزن کودک کم شده است، لازم است غذای اضافی روزانه به مدت یک هفته یا بیشتر داده شود، تا کودک به وزن طبیعی خود باز گردد. 

سوء تغذیه در کودکان و پیشگیری از آن

منبع : سایت رشد - سوء تغذیه کودکان و پیشگیری از آن

Share