جلوه‌هایی از شخصیت امیرالمؤمنین علیه السلام / سخنرانی مکتوب 21

جلوه هایی از شخصیت امیرالمؤمنین علیه السلام / سخنرانی مکتوب 21

جلوه هایی از شخصیت امیرالمؤمنین علیه السلام عنوان بیست و یکمین جلسه از سری سخنرانی های حجت الاسلام انصاریان با موضوع «جایگاه روزه دار» می باشد. [سه شنبه (14-2-1400ش) - رمضان ۱۴۴۲ه.ق - حسینیه هدایت]

مطالب مرتبط و پیشنهادی : ویژه نامه شب و روز بیست و یکم ماه مبارک رمضان

بسم الله الرحمن الرحیم

«الحمدلله رب العالمین صلاة و السلام علی سید الانبیاء و المرسلین حبیب الهنا و طبیب نفوسنا ابی القاسم محمد صلی الله علیه و علی اهل بیته الطیبین الطاهرین المعصومین المکرمین».

اسمای الهی، دریایی از حقایق 

براساس معارف الهی، پروردگار عالم 3000 اسم برای خودش انتخاب کرده که ظاهر این اسما لفظ است، ولی حقایقی هستند که با ذات مقدس او یکی است. درک کامل این حقایق هم مشکل است و حداقل تا وقتی در دنیا هستیم، برای ما روشن نمی شود. پروردگار هزار نامش را به انبیا خبر داده و به مردم اطلاع نداده است. هزار اسمش، «اسمای مستأثر» است که به شدت سرّی است، پیش خودش هست و به احدی خبر نداده است. هزار اسمش را هم در اختیار بندگانش گذاشته که دعای جوشن کبیر از جلوه های آن هزار اسم است. 

علی، نخستین اسم انتخابی خداوند

در روایات ما آمده است: اولین اسمی که خداوند از این سه هزار اسم برای خودش انتخاب کرد، علی بود. ما در دعاها هم می خوانیم: «یَا عَلِیُّ یَا عَظِیمُ»؛ یا در قرآن می خوانیم: «وَهُوَ الْعَلِیُّ الْعَظِیمُ»{1}. وقتی دیوار کعبه شکافته شد، آن مادر کم نظیر ملکوتیِ الهی بیرون آمد و طفلش را که در خود خانه به او لباس پوشانده بودند، به دست همسرش ابوطالب علیه السلام داد و پیغمبراکرم صلی الله علیه وآله وسلم هم ایستاده بود. ابوطالب علیه السلام که موحدی فوق العاده و پابرجای به دین جدش ابراهیم علیه السلام بود، به پروردگار گفت: من خودم برای نام گذاری این کودکم وارد نمی شوم؛ اسم این بچه را چه بگذارم؟ اغلب کتاب ها نوشته اند که صفحه و لوحی در دامنش افتاد، روی آن نوشته بود: من اسم این کودک را از اسم خودم گرفته ام؛ اسمش را علی بگذار. 

امیرالمؤمنین، لقب اختصاصی حضرت علی علیه السلام

سال ها گذشت، پیغمبر اکرم صلی الله علیه وآله وسلم لقبی را به خواست و امر خدا (به این دقت بفرمایید) برای علی علیه السلام اعلام کرد و این لقب را بر کل انسان ها تا قیامت حرام کرد. این لقب فقط برای یک نفر است و هیچ پیغمبری هم در این عالم نداشت؛ حتی خود رسول خدا صلی الله علیه وآله وسلم هم نداشتند. البته دلیل بر این نیست که امیرالمؤمنین علیه السلام بر پیغمبراکرم صلی الله علیه وآله وسلم فضیلت دارد، بلکه این لقبِ اختصاصی است و ظاهراً هم اعلام شد که خدا لعنت کند کسی را که این لقب را روی خودش بگذارد. این لقب، «امیرالمؤمنین» بود. در حقیقت، از زمان آدم علیه السلام تا روز قیامت، علی بن ابی طالب علیه السلام امیر هر مؤمنی است.

کیفیت علم امیرالمؤمنین علیه السلام

اما علم امیرالمؤمنین علیه السلام به چه کیفیتی بود! آنچه که داشتند، واقعاً فرصت نیست که من برایتان توضیح بدهم. در سورهٔ نمل است که وقتی هدهد از اوضاع کشور صبا برای سلیمان می گفت، به او گفت: حاکم آن مملکت، یک خانم است و دینشان هم آفتاب پرستی است. این خانم تختی دارد که اوصافش این است. چنین تختی در دنیای آن روز برای هیچ پادشاهی نبود! سلیمان رو به بارگاه نشینانش کرد و گفت: کدام یک از شما می تواند آن تخت را از پایتخت کشور صبا تا اینجا (فلسطین) بیاورید؟ تختی که نصب شده، خیلی سنگین و پر از گوهرها و جواهرات قیمتی بود! قرآن می گوید: «قالَ عِفْرِيتٌ مِنَ الْجِنِّ أَنَا آتِيكَ بِهِ قَبْلَ أَنْ تَقُومَ مِنْ مَقَامِكَ وَإِنِّي عَلَيْهِ لَقَوِيٌّ أَمِينٌ»{2} عفریتی (کاردان و موجود قوی) از جن گفت که من این تخت را پیش از بلند شدن تمام قد تو از روی تخت می آورم. من به بیشتر از این مقدار زمان نیاز ندارم. فکر کنم نزدیک دوهزار کیلومتر، کمتر یا بیشتر مسافت بود! 

«قَالَ الَّذِي عِنْدَهُ عِلْمٌ مِنَ الْكِتَابِ»{3} عزیزان روحانی می دانند که نکتهٔ آیه در «مِن» است؛ یعنی کسی که اندکی از علم کتاب پیش او بود. من نمی دانم که این کتاب چه بوده؛ لوح محفوظ، کتاب محو و اثبات یا ام الکتاب بوده است! این صریح قرآن است: کسی که اندکی از علم کتاب پیش او بود، به سلیمان گفت که من تخت را از آنجا تا اینجا می آورم، قبل از اینکه پلک بالایت به پلک پایین برسد. 

نعمت های الهی، احسان پروردگار به بنده

این شخص تخت را آورد. سلیمان علیه السلام نگاهی به تخت انداخت و به ما یاد داد که برای سلامتی تان، عقلتان، زن و بچه تان، ثروت و صندلی تان بگویید: «هٰذَا مِنْ فَضْلِ رَبِّي» این احسان پروردگار به من است. اگر من به خودم باشم، چه کسی هستم که خدا دو ریال به من بدهد! حقیقتاً من چه کسی هستم که خدا زن خوب، بچهٔ خوب، خانهٔ خوب و کسب خوب به من بدهد؟! سلیمان علیه السلام به ما یاد داد که برای هر نعمتی بگویید «هٰذَا مِنْ فَضْلِ رَبِّي». اگر بگویی که اینها از خودم است، در سورهٔ قصص آمده که حال و اخلاقت به حال قارون تبدیل می شود. قارون گفت: «إِنَّمَا أُوتِيتُهُ عَلَىٰ عِلْمٍ عِنْدِي»{4} این ثروت من برای سواد خودم است؛ به خدا چه ربطی دارد؟ قارون به خاطر همین حال ابلیسی اش، خودش و ثروتش به زمین فرو رفتند.

این «هٰذَا مِنْ فَضْلِ رَبِّي» و احسان برای چیست؟ قرآن می فرماید: «لِيَبْلُوَنِي أَأَشْكُرُ أَمْ أَكْفُرُ»{5} شُکر در اینجا به معنی گفتن الحمدلله نیست. در حقیقت خدا مرا با پولم، علمم، مقامم، ریاستم یا مرجعیتم در بوتهٔ آزمایش قرار داده است که آیا من اهل عمل به خواسته های او هستم یا همین طور شبانه روز نمکش را می خورم و نمکدان می شکنم! چه کاره هستم؟! 

کل علم کتاب نزد امیرالمؤمنین علیه السلام

برادرانم و خواهرانم! آیه ای که قرائت می کنم، زمانی که نازل شده است، امیرالمؤمنین علیه السلام هنوز 20 سال نداشتند. خدا در این آیه به پیغمبراکرم صلی الله علیه وآله وسلم می گوید: «الَّذِينَ كَفَرُوا لَسْتَ مُرْسَلًا»{6} حرف کفار این است که تو از جانب خدا فرستاده نشده ای؛ به آنها بگو: «كَفَىٰ بِاللَّهِ شَهِيدًا بَيْنِي وَبَيْنَكُمْ وَمَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْكِتَابِ» بین من و شما دو شاهد است که می گوید من پیغمبر هستم؛ یکی خدا و دیگری هم کسی است که علم کتاب نزد اوست. اینجا دیگر «مِن» ندارد و آیه نمی گوید کسی که یک خرده از علم کتاب پیش اوست؛ بلکه می گوید کسی که کل علم کتاب پیش اوست. آیا برای شما بس نیست که خدا و علی بن ابی طالب علیه السلام شاهد نبوت من باشد که کل علم کتاب پیش اوست؟ 

این برای علمِ زمان هفده هجده سالگی امیرالمؤمنین علیه السلام است که اصلاً آدم بهت زده می شود؛ اما لحظهٔ درگذشت پیغمبراکرم صلی الله علیه وآله وسلم که آن وقت 30-33 ساله بودند، چه شد؟ رسول خدا صلی الله علیه وآله وسلم ایشان را صدا کردند و گفتند: علی جان! گوشَت را کنار دهان من بگذار. پیغمبراکرم صلی الله علیه وآله وسلم در بستر افتاده بودند، حضرت خم شدند و گوش مبارکشان را کنار دهان پیغمبراکرم صلی الله علیه وآله وسلم گذاشتند. هفت هشت ثانیه طول نکشید که بلند شدند. 

اتصال امیرالمؤمنین علیه السلام به علم الله

بعد از دفن پیغمبراکرم صلی الله علیه وآله وسلم به حضرت گفتند: پیغمبراکرم صلی الله علیه وآله وسلم در آن لحظه چه گفتند؟ فرمودند: یک میلیون درِ علم به روی من باز کردند. این غیر از علمی است که در هفده هجده سالگی داشتند. در حقیقت، رسول خدا صلی الله علیه وآله وسلم ایشان را به علم الله وصل کردند و این غیر از علمی است که وقف ذات خودش و پیش خودش است. رسول خدا صلی الله علیه وآله وسلم امیرالمؤمنین را به علم الله وصل کردند و برای همین است که حضرت به مردم اعلام کردند هرچه می خواهید، قبل از آن بپرسید که از دنیا بروم؛ من جوابِ «بلد نیستم» ندارم. 

نصیحت های بی نظیر و دریاوار امیرالمؤمنین علیه السلام

اما جنبهٔ نصیحت گری امیرالمؤمنین علیه السلام چگونه بود؟ «نهج البلاغه» که یک دریاست، هشت برابر نهج البلاغه را هم چاپ کرده اند؛ آن هشت تا هم نامه ها، سخنرانی ها و کلمات قصارشان است. کتابی هم در شش جلد به نام «غررالحکم» در زمان صفویه نوشته شده که حدود یازده هزار کلمهٔ حکمت آمیز است. غیر از همه ی اینها، امیرالمؤمنین علیه السلام بعد از پیغمبراکرم صلی الله علیه وآله وسلم در مقام نصیحت نمونه نداشتند. یک نصیحتش را بگویم؛ چون ما امروز نمی توانیم از همه ی میوه های این باغ بچینیم و از هر شجرهٔ طیبه شان یک میوه می چینیم. 

بهترین نوع زندگی در نظر امیرالمؤمنین علیه السلام

یک نفر به امیرالمؤمنین علیه السلام گفت: چگونه زندگی کنیم؟ بارک الله به او! سؤال خیلی عالی ای است! حضرت فرمودند: 

«أَنْ تَعْبُدَ اللهَ بِقَدْرِ حاجَتِکَ إلَیْهِ» به اندازه ای که به خدا نیازمند هستی، عبادت کن. 

«وَ أَنْ تَعْصِیَهُ بِقَدْرِ صَبْرِکَ عَلَى النَّارِ» به اندازه ای که طاقت جهنم را داری، گناه کن. 

«وَ أَنْ تَعْمَلَ لِدُنْیاکَ بِقَدْرِ عُمُرِکَ فِیها» به اندازهٔ همین هفتاد هشتاد سال برای معاشت تلاش کن.

«وَ أَنْ تَعْمَلَ لآِخِرَتِکَ بِقَدْرِ بَقائِکَ فِیها» و برای آخرتت به اندازه ای که ماندگار هستی، کار کن. 

شیوهٔ حکومت داری امیرالمؤمنین علیه السلام

امیرالمؤمنین علیه السلام در مقام انتخاب استاندار و فرماندار هم در این عالم غوغا کرده اند! کمیل بن زیاد نخعی، عثمان بن حنیف انصاری از نمونه های از استاندارانش هستند. در حقیقت، حضرت به حاکمان هر کشوری می گویند که جمعیت، بیت المال، دین و فرهنگ یک استان را به دست هر کسی ندهید؛ شما را در قیامت بیچاره می کنند. به عثمان فرمودند: اگر ظلمی در دورترین نقطهٔ کشور اتفاق بیفتد، غیر از اینکه در پروندهٔ ظالم می نویسند، در پروندهٔ تو هم می نویسند. چرا یک شخص ظالم یا دزد برای یک استان فرستاده ای؟

خودشان در انتخاب استاندار غوغا کرده اند! کمیل و عثمان بن حنیف آدم کمی نبودند. مالک اشتر در رأس همه ی استاندارانش است که وقتی خبر شهادتش به کوفه رسید، در منبر گفتند: مردم! مادری را در روزگار سراغ ندارم که مانند مالک را بزاید. جایگاه مالک برای من، جایگاه من برای پیغمبراکرم صلی الله علیه وآله وسلم بود. الله اکبر از این تربیت! همچنین گفتند: مالک! با شهادت تو یک کشور چراغانی شد که کشور معاویه است؛ یک کشور هم کمرش شکست که مملکت من بود.

حضرت وقتی می خواستند مالک را به مصر بفرستند، در اول عهدنامه ای که برایش نوشتند، این جمله را نوشتند: «اَمَرَهُ بِتَقْوَی اللّهِ» مالک! من به تو دستور می دهم که تقوا را کنار پروردگار مراعات کنی؛ هیچ چیز را جابه جا نکنی و هر چیزی را سر جای خودش قرار بدهی. «وَ ایثارِ طاعَتِهِ، وَ اتِّباعِ ما اَمَرَ بِهِ فی کتابِهِ» مالک! اطاعت از خدا را بر همه چیز مقدّم بدار و قرآن مجید دستورالعمل تو در استانداری و زندگی ات باشد. این شکل حکومت امیرالمؤمنین علیه السلام است.

عشق بی حدومرز دوست داران امیرالمؤمنین علیه السلام

اما چه عاشقانی داشتند؟ چه موقع؟ زمان زنده بودنشان؟ زمان زنده بودنشان که معلوم است؛ آنهایی که حضرت را دیدند، عاشق امام شدند و برای ایشان جان دادند. این عاشقان برای بعد از خودشان است؛ چهل سال، شصت سال یا صد سال بعد از خودشان. آنهایی که اوصاف حضرت را فقط از ائمه یا راویان شنیدند، بطور عجیبی عاشق شدند. یکی از عاشقانشان، یحیی بن امّ طویل است. زین العابدین علیه السلام در شبی که به دنیا آمدند، مادرش سرِ زا از دنیا رفت. حالا امام حسین علیه السلام چه کسی را باید برای شیر دادن به این بچه انتخاب کنند؟ آیا شیر هر زنی برای کسی که در آینده زین العابدین می شود، لیاقت دارد؟ یحیی بن امّ طویل تازه به دنیا آمده و مادرش هم پُرشیر بود. ابی عبدالله علیه السلام به او فرمودند: این بچه را بِبَر و دو سال شیر بده. یحیی بن امّ طویل برادر رضاعی زین العابدین علیه السلام است. ابی عبدالله علیه السلام و زین العابدین علیه السلام به طرز عجیبی به این مادر رضاعی احترام می کردند! 

امام سجاد علیه السلام هر وقت او را برای ناهار یا شام دعوت می کردند، اصلاً در ظرف این مادر رضاعی با او هم غذا نمی شدند. به حضرت می گفتند: آقا، او مادر است و دوست دارد دست شما هم در این کاسهٔ آبگوشت یا آش برود؛ اما امام می فرمودند: او مادر است و من می ترسم لقمه ای را در نظر بگیرم که مادرم قبل از من در نظر گرفته باشد، من آن لقمه را بخورم و حسرتش در دل مادرم بماند. من در قیامت گُرده جواب ندارم! با اینکه مادرشان نبود که از او به دنیا آمده بودند. 

عشق ورزی در سخت ترین شرایط

در سخت ترین شرایط زمان که بدتر از قوم مغول سر می بریدند، می کُشتند، تبعید می کردند و آتش می زدند، وقتی مردم در جایی جمع بودند، یحیی بن امّ طویل به آنها می گفت: مردم! علی بن ابی طالب علیه السلام میزان و معیار دنیا و آخرت است. من با همه ی وجودم از غیرِ علی علیه السلام، غیر از مکتب و راه علی علیه السلام بیزار هستم. حجاج بن یوسف حاکم کوفه بود و سربازانش یحیی را گرفتند. این ستمگری که یکی از علمای اهل سنت درباره اش می گوید: اگر تمام امت های گذشته ظالمانشان را بیاورند و ارائه بدهند، ما هم فقط حجاج را ارائه بدهیم، برنده می شویم. حجاج به یحیی گفت: جلوی روی من به علی بن ابی طالب ناسزا بگو! یحیی گفت: من به علی علیه السلام ناسزا بگویم؟! علی علیه السلام همه ی وجود و عشق من است. امام باقر علیه السلام می فرمایند: کل ما اهل بیت عاشق یحیی بن امّ طویل هستیم. همچنین امام صادق علیه السلام می فرمایند: عشق او به علی علیه السلام مرز نداشت. او شهید ویژه ای در پیشگاه خداست. حجاج گفت: دست راست و پای چپ او را قطع کنید! دست و پا قطع شد و خون می ریخت، حجاج گفت: یک ناسزا به علی بگو تا تو را پانسمان کنند؛ بعد برو و بقیهٔ عمرت را هم زندگی کن. باز گفت: من عاشق علی علیه السلام هستم و حرف بدی به علی علیه السلام نمی زنم. این بار حجاج گفت: ارّه بیاورید، دست چپ و پای راستش را هم قطع کنید. یحیی همان جا شهید شد. 

عشق به امیرالمؤمنین علیه السلام در عمل

این جوری باید با امام علی علیه السلام بود! نه اینکه مدام بگویم علی فدایت بشوم، اما وقتی آیهٔ خمس سر سال به من گفت که خمس به تو تعلق می گیرد، بگویم این یکی را معذرت می خواهم؛ مدام بگویم علی، اما اگر به من گفتند که جهیزیهٔ ده دختر لَنگ است و شما می توانی تأمین بکنی، بگویم این یکی را معذرت می خواهم؛ اگر به من بگویند که دنیا تشنه است و فرهنگ علی باید تبلیغ بشود، بگویم این یکی را معذرت می خواهم؛ پس آن علاقهٔ به علی علیه السلام در این آدم چه معنایی دارد؟

عشق و محبت امیرالمؤمنین علیه السلام به انسان ها

اما محبت و عشقش به انسان ها و رقت و نازکی دلشان؛ با آن همه جنگی که رفته اند، بطور عجیبی دل نازک بودند. ایام حکومتشان است و تازه به کوفه، یعنی پایتخت حکومت آمده اند. هر روز بین مردم می گردند، از سرِ بازار تا انتهای بازار می روند، ناله می زنند و می گویند: «یَا مَعْشَرَ التُّجّارِ، اَلْفِقْهُ ثُمَّ الْمَتْجَرُ» اول احکام حلال و حرام، بعد کاسبی. 

روزی در کوچه می رفتند که دیدند دختری نشسته است و زارزار گریه می کند. زانوی علی علیه السلام لرزید. آن وقتی که حاکم بود، کشورش سیزده چهارده برابر ایران بود. کنار دختر آمدند و گفتند: چرا گریه می کنی؟ فقط مظلومین گریهٔ علی علیه السلام را درمی آوردند. شما که کاری در دست دارید، آیا دلتان به اندازهٔ علی علیه السلام برای مظلوم، فقیر و مشکل دار می سوزد؟ دختر گفت: خانمم پول به من داد تا برای خانه خرما بخرم. من هم خرما خریدم، اما خانمم می گوید خرماها خوب نیست، برو پس بده. من آمدم و به خرمافروش گفتم که پس بگیرد، گفته برو پی کارَت! برای همین هم من روی رفتن به خانه را ندارم؛ مرا دعوا می کنند و می زنند. حضرت فرمودند: بلند شو، به دنبال من بیا و مغازه را نشان بده. وقتی به مغازه رسیدند، حضرت سلام کردند و با یک دنیا محبت فرمودند: این خرما را پس بگیر و مطابق پولش خرمای بهتری به او بده. مرد گفت: به تو چه ربطی دارد؟ بیرون برو! حضرت دوباره تکرار کردند، این مرد دید که امیرالمؤمنین علیه السلام مُصِرّ است و ازِ در مغازه هم بیرون نمی رود (امیرالمؤمنین را نمی شناخت)، جلو آمد و مُشت محکمی به سینهٔ امیرالمؤمنین علیه السلام زد و گفت: به تو می گویم بیرون برو! حضرت فرمودند: باشد، می روم. بعد رو به کنیز کردند و گفتند: این شخص که قبول نکرد خرما را عوض کند، بیا با هم به درِ خانه تان برویم تا من به خانمت بگویم که کاری به کار تو نداشته باشد.

آیا اخلاق بیشتر مردم، بیشتر حکومتی ها همین است؟ مُشت را می خورند و به آن فرد می گویند بیا برویم تا مشکلت را از راه دیگری حل کنم! آیا همین هستیم؟ خدایا! به ما رحم کن. خدایا! نکند ما را در قیامت پس بزنی و بگویی هیچ چیز شما به علی نمی ماند. مغازه دار روبه رویی که جریان را می دید، به مغازهٔ خرمافروش آمد و گفت: او را شناختی؟ خرمافروش گفت: نه نشناختم؛ یک مزاحم بود! گفت: با کدام دستت به سینه اش زدی؟ تو می دانی به سینهٔ چه کسی زدی؟ او داماد پیغمبراکرم صلی الله علیه وآله وسلم، شوهر زهرا سلام الله علیها و پدر حسن و حسین(علیهما السلام) است. خرمافروش پای برهنه دوید، هنوز امیرالمؤمنین علیه السلام به آن خانه نرسیده بود، می خواست خودش را روی پای امیرالمؤمنین علیه السلام بیندازد که حضرت زیر بغلش را گرفتند و فرمودند: این کار را نکن؛ من هم مثل تو بندهٔ خدا هستم. چرا روی پای من می افتی؟ خرمافروش گفت: آقا، نمی شود زمین دهان باز کند و مرا ببلعد؟! بعد گفت: به دخترک بگویید که بیاید، من خرمای خوب به او بدهم؛ مرا ببخش. خرمافروش نمی دانست علی علیه السلام همان وقت که مشت خورده بود، او را بخشیده بود.

جایگاه خوب سلمان در بهشت

یک مطلب دیگر هم بگویم و حرفم تمام! پیغمبراکرم صلی الله علیه وآله وسلم خیلی برای ابن عباس احترام قائل بود. او بعد از مرگ سلمان، خواب سلمان را دید. در خواب دید تاجی بر سر سلمان است که نمونه اش در دنیا نیست؛ همچنین لباسی بر تن دارد که لباس عجیبی است. گفت: تو سلمان، دوست پیغمبراکرم صلی الله علیه وآله وسلم هستی؟ سلمان گفت: بله، سلمان هستم. ابن عباس گفت: آیا خدا جایگاه به این خوبی را به تو عطا کرده است؟ سلمان گفت بله! ابن عباس گفت: به چه علت؟ سلمان گفت: «اَلْإیمٰانُ بِاللَّهِ وَ رَسُولِه». ابن عباس گفت: آیا ارزش چیزی بالاتر از ایمان به خدا و پیغمبراکرم صلی الله علیه وآله وسلم در بهشت هست؟ سلمان گفت: «لَيْسَ فِي الْجَنّه بَعدَ الْإيمٰانِ بِاللَّهِ وَ رَسُولِه شيٌء هُوَ اَفْضَل مِن حُبّ عَليِّ بْنِ اَبي طٰالِب وَ الْإقْتِداءِ بِه» ابن عباس! بعد از ایمان به خدا و پیغمبراکرم صلی الله علیه وآله وسلم، هیچ چیزی بالاتر، افضل و باارزش تر از عشق به امام علی علیه السلام و اقتدای به امام علی علیه السلام در تمام بهشتِ خدا وجود ندارد. 

امیرالمؤمنین علیه السلام، بهترین حسنه در دنیا و آخرت

یک آیه هم با معنی اش از قول امام صادق علیه السلام بخوانم؛ عجب آیه ای و عجب معنایی! شخصی به امام صادق علیه السلام گفت: «رَبَّنا آتِنا فِی الدُّنْیا حَسَنَةً وَ فِی الآخِرَةِ حَسَنَةً» که در قرآن مجید آمده، یعنی چه؟ ما چه چیزی از خدا می خواهیم که به او می گوییم: در دنیا و آخرت به ما حسنه بده؟ حضرت فرمودند: ما از خدا می خواهیم که دست ما را در دنیا و آخرت در دست علی علیه السلام قرار بدهد. این معنای «رَبَّنا آتِنا فِی الدُّنْیا حَسَنَةً وَ فِی الآخِرَةِ حَسَنَةً» است.

روز ازل که آدم و عالَم نبود / جلوه ای از روی علی کم نبود

آدم اگر چهره نسودی به خاک / بر درِ پیرم علی، آدم نبود

مرغ گل اَر یافت به تن، جان و دل / از دَمِ عیسی به جز این دَم نبود 

نخلهٔ مریم نشدی بارور / سایه اش اَر بر سر مریم نبود

کعبه ز میلاد تو این رتبه یافت / ورنه بدین پایه معظّم نبود 

در شب معراج که حق با رسول / گفت سخن، غیر تو مَحرم نبود

کیستی ای آن که همه عالمی / گر تو نبودی، همه عالم نبود

گر نَنَهادی تو به هستی قدم / نام ونشان ز آدم و خاتم نبود

در رهِ دل کِی بُدی این پیچ و تاب / گر شکنِ زلف تو را خَم نبود

فاش بگو که اول و آخر علی / در دو جهان باطن و ظاهر علی

سفارش امیرالمؤمنین به قمربنی هاشم علیه السلام

دیگر حال جسمی مناسبی نداشتند. گاهی در آن نیمهٔ شب که چشمشان روی هم می افتاد، نمی توانستند باز کنند. پسرها و دخترها دور بسترشان نشسته اند. یک بار چشمشان را باز کردند، فرمودند: حسین کجاست؟ گفتند: دست راست شما نشسته است. دوباره از حال رفتند و وقتی به حال آمدند، گفتند: عباس کجاست؟ قمربنی هاشم علیه السلام سیزده ساله بود، صورت به دیوار گذاشته بود و زارزار گریه می کرد. زینب دستش را گرفت و گفت: بابا کارَت دارد. وقتی عباس علیه السلام آمد، حضرت فرمودند: عباس من! روزی به آب می رسی که حسین من و بچه هایش سه شبانه روز آب نخورده اند، با من عهد کن که تا به آنها آب نرسانده ای، خودت آب نخوری. 

روز عاشورا دست راستش را زدند، سریع مَشک را به دست چپ گرفت. دست چپ را زدند، به سرعت بند مَشک را به دندان گرفت و خودش را روی مشک انداخت تا مشک را تیر نزنند. همین جوری که روی مشک افتاده بود، دید صدای آب می آید. آب خالی شد! «یا رب مکن امید کسی را تو نا امید»؛ فقط روی زین توانست یک داد بزند و بگوید: حسین جان، تا وقتی من زنده هستم، مرا به خیمه ها نبر! من وعدهٔ آب به بچه ها داده بودم.

پی نوشت:

1: (سورهٔ شوری، آیهٔ 4)

2: (سورهٔ نمل، آیهٔ 39)

3: (سورهٔ نمل، آیهٔ 40)

4: (سورهٔ قصص، آیهٔ 78)

5: (سورهٔ نمل، آیهٔ 40)

6: (سورهٔ رعد، آیهٔ 43