ولایت فقیه؛ بررسی معنای لغوی و فلسفی ولایت از نگاه استاد علیپور

جلسه اول پادپخش ولایت فقیه | معنای لغوی ولایت از دیدگاه استاد علیپور

در نخستین جلسه از سلسله پادپخش‌های «ولایت فقیه»، استاد علیپور به ریشه‌یابی لغوی و مفهومی واژه ولایت می‌پردازد. او توضیح می‌دهد که «ولایت» در زبان عربی و متون دینی، واژه‌ای چندلایه است که از نزدیکی، محبت، سرپرستی و پیوند قلبی میان ولی و امت سخن می‌گوید؛ مفهومی که پایه‌ی درک درست از نظام دینی و نقش فقیه در جامعه اسلامی را تشکیل می‌دهد.

معنای لغوی ولایت در زبان عربی

استاد علیپور در ابتدای گفتار خود بیان می‌کند که واژه «ولایت» از ریشه «ولی» گرفته شده؛ ریشه‌ای که در زبان عربی به معنای نزدیکی، پیوند، پیروى و نوعی رابطه قلبی و معنوی میان دو طرف است. این واژه در قرآن کریم و روایات اهل بیت(علیهم السلام) در معانی متفاوتی همچون سرپرستی، محبت، نصرت و هدایت به‌کار رفته است.

ولایت به معنای پیوند معنوی با ولی امر

به گفته استاد علیپور، ولایت نه صرفاً یک جایگاه سیاسی بلکه پیوندی معنوی است که از ایمان و معرفت سرچشمه می‌گیرد. او توضیح می‌دهد که مؤمنان در سایه ولایت به مسیر هدایت و طهارت فکری دست می‌یابند و از گسست اجتماعی و فکری مصون می‌مانند.

تفاوت ولایت الهی و ولایت انسانی

در ادامه، ایشان با تأکید بر تفاوت میان ولایت الهی و ولایت بشری اشاره می‌کند که در تفکر اسلامی، ولایت منشأ الهی دارد و هر نوع ولایت حقیقی باید در امتداد ولایت خداوند و اولیای الهی تعریف شود. این پیوند معنوی است که فلسفه‌ی وجودی ولایت فقیه را تبیین می‌کند.

جمع‌بندی و نگاه روشمند استاد علیپور

استاد علیپور جلسه نخست را با یک نگاه تحلیلی جمع‌بندی می‌کند: ولایت به معنای واقعی آن، مسئولیتِ همراه با محبت و هدایت است؛ پیوندی میان ولی و امت که نه از سلطه، بلکه از عشق، معرفت و خدمت سرچشمه می‌گیرد.