جزئیات دیدار منتقد مکتب تفکیک با مقام معظم رهبری

در گفت‌وگو با حجت‌الاسلام وکیلی مطرح شد/3 و پایانی
مکتب تفکیک
استاد فلسفه حوزه علمیه مشهد، ضمن بیان چگونگی دیدار خود با مقام معظم رهبری گفت: ایشان فرمودند که راه حق، راه اهل عرفان و طریقه «مرحوم قاضی» است؛ مرحوم اصفهانی نیز گرچه اهل این طریق نبوده‌اند ولی اهل تهجّد و ولاء بوده‌اند و لذا احترامشان لازم است.

جزئیات دیدار منتقد مکتب تفکیک با مقام معظم رهبری

حجت الاسلام والمسلمین محمدحسن وکیلی از استادان علوم فقه، اصول و فلسفه در حوزه علمیه مشهد است.

حجت الاسلام والمسلمین محمدحسن وکیلی | جزئیات دیدار منتقد مکتب تفکیک با مقام معظم رهبری

وی فعالیت‌های مختلفی در زمینه دفاع از فلسفه داشته است و کتابی در نقد مکتب تفکیک نوشته است که باعث شد به دیدار خصوصی با مقام معظم رهبری نائل شود. در دو بخش ابتدایی این گفت‌وگو، موضوعایتی نظیر «اهداف و فعالیت‌های در زمینه فلسفه و عرفان»، «دلیل انتقادها از جریان تفکیک»، «جریان جدید برخی از سایت‌ها و مجلات مخالف حکمت و عرفان»، «محتوای کتاب صراط مستقیم در نقد اندیشه‌های استاد سید جعفر سیدان و مشکلات چاپ آن در مشهد»، «تحریف‌ها، تقطیع‌ها و مطالب خلاف واقع جریان مخالف فلسفه و عرفان» و «عَلَم کردن برخی از فقها در برابر حکما و عرفا برای رد فلسفه و عرفان» بررسی شد

بخش سوم و پایانی این گفت‌وگو تقدیم مخاطبان گرامی می‌شود.

* در برخی مجلات و پایگاه های اینترنتی مطالبی درباره خانواده شما بیان شد که احتمالاً جزو پیامدهای نقد مکتب تفکیک توسط جنابعالی است. آیا صلاح می دانید درباره صحّت و سقم آن توضیحی بدهید؟

برخی از گروه هایی که به بی تقوایی و جعل مطالب خلاف واقع مشهورند و کارهای خلاف شرع زیاد می کنند، مطالبی نوشته اند که مخلوطی از راست و دروغ است و بیشتر غرضشان مبارزه با عرفان و حکمت است. چون توان مقابله علمی ندارند مجبور می شوند به چنین برخوردهای خلاف شرعی دست بزنند. وقتی با بزرگان و اساتید برجسته ای مانند علامه حسن زاده آملی و آیت الله سبحانی آن گونه می کنند که لابدّ دیده اید، دیگر این برخوردها نسبت به بنده حقیر طبیعی است.

* مطالبی را از کتابی با نام «قدرت و دیگر هیچ» نقل کرده اند. بعضی می گفتند کلاً این مطالب نسبت به شما دروغ است. چون نویسنده این کتاب خانم باقرزاده است و در اول کتاب گفته که کتاب را هدیه می دهم به فرزند دوازده ساله ام «یاور» که در سال سوم مدرسه راهنمایی تیزهوشان تحصیل می کند، ولی نام شما محمدحسن است نه یاور. جریان از چه قرار است؟

ـ نویسنده آن کتاب والده بنده هستند و بنده حدود سه سالی زود مدرسه رفتم. و سال تألیف کتاب آخر سال تحصیلی بنده در سوم راهنمایی بود که بیست سال گذشته است و من در آن موقع دوازده ساله بودم که همان سال نیز طلبه شدم.

بنده خودم علاقه شدیدی به طلبه شدن داشتم ولی اطرافیان به دلایل و مصالحی با طلبه شدنم خیلی مخالف بودند. خصوصاً که پدر و مادرم هیچکدام نزد من نبودند و بنده نزد دائی ام زندگی می کردم که از ارادتمندان مرحوم علامه طهرانی بودند و نهایتاً برای طلبه شدن خدمت حضرت علامه رسیدیم. و ایشان فرمودند طلبه شوم و برای درس و بحث ها و اساتید نیز راهنمایی کردند و با شاگردانشان درس ها را شروع کردم. یکی دو سال که گذشت مرحوم علامه چون روی اسم خیلی حسّاس بودند و می فرمودند که مؤمن باید اسمش نیز ایمانی باشد، فرمودند که اسمم را عوض کنم و خودشان هم اسم پیشنهاد فرمودند.

* اگر کتاب واقعاً از والده شماست، مطالبی که راجع به خانواده شما گفته اند چه میزان صحیح است؟

ـ فکر نمی کنم پاسخ این سؤال اهمیّتی داشته باشد. چون اوّلاً عقلاً و شرعاً درستی و غلطی رفتار و عقاید هیچ کس در گروی خانواده وی نیست و کسانی که افراد را با خانواده هایشان محک می زنند از تربیت اسلامی و قرآنی دورند.

ثانیاً اگر به جهات عملی بنده نظر داشته باشند بنده خیلی دستم خالی تر از این حرفهاست ولی بنده در بحث ها و نوشته ها فقط با استدلال پیش رفته ام نه اینکه از شخص خود مایه ای گذاشته باشم. هر کس هم که با عرفان و حکمت مخالف است اگر می تواند پاسخ علمی بدهد این گوی و این میدان! این گونه برخوردها نشانه ضعف علمی و نبود تقوای افراد است.

ولی گذشته از این حرف ها مسائلی که گفته اند نیز مخلوطی از راست و دروغ است.

* لطفا بیشتر توضیح دهید؟

ـ به عنوان مثال نوشته اند که پدر بزرگ بنده از حامیان سازمان مجاهدین خلق بوده اند و تا سال 59 حمایت کرده اند! در حالی که ایشان از اشخاص مشهور به تدیّن و قداست در مشهد بوده اند. تا قبل از تغییر مواضع ایدئولوژیک سازمان از همکاری فرزندانشان با سازمان ابا نداشتند ولی بعد از تغییر مواضع و به وجود آمدن مواضع مارکسیستی ایشان بسیار ناراحت بودند و تا آخر هم از تغییرات فکری فرزندانشان رنجیده خاطر بودند و از برخی روحانیون نیز خواسته بودند که با ایشان بحث کنند و عقایدشان را اصلاح کنند.

ایشان از بهترین خادمان حرم و متدینین معروف مشهد بودند و در تأسیس بسیاری از اماکن خیریّه و مدارس نقش مهمی داشته اند و بعضاً به تنهائی بانی آن بوده اند. مثل بیمارستان و حسینیه امام هادی، مکتب عصمتیّه، مکتب نرجس، صندوق قرض الحسنه طلاب، محبان الرضا و ...  وصی ایشان همان دایی بنده بودند که هیچگاه با سازمان همکاری نکردند و از ارادتمندان مرحوم علامه طهرانی بودند و بنده در منزل ایشان و پدر بزرگم زندگی می کردم.

ایشان هم به تقوی و تدیّن مشهورند. ناظر وصیّتشان هم جناب حاج آقای سیّدان و یکی از دامادهای مرحوم آیت الله مروارید بودند و روابطی بسیار قوی با عالمان دینی داشتند. با بیت مرحوم آیت الله مروارید، مرحوم مصباح و دیگران که خاطراتشان را باید از آنها پرسید. به هر حال خوبی ایشان میان موافق و مخالف مشهور بوده و اتفاقاً میان مخالفین عرفان نیز جایگاه خیلی مقبولی داشتند، گرچه با همه خوب بودند و می گفتند اختلافات علما به ما مربوط نیست. همه موافق و مخالف را با هم دعوت می کردند و پذیرائی می نمودند.

ولی خانواده ایشان، مادر و دایی های بنده - به جز یکی - که اوایل با گرایش های دینی جذب سازمان مجاهدین شده بودند پس از مدتی و در پی وقایع سال 1355 در سازمان همراه سازمان از نظر فکری تغییر کردند. البته هیچ کدام گرایش های مذهبی را کلاً از دست ندادند ولی اسلامشان اسلام سازمانی شد. بنده هم هیچکدام از این افراد را ندیده ام؛ یکی دو ساله بوده ام که دایی هایم یا از ایران رفته اند یا از دنیا رفته اند.

مکتب تفکیک نتوانست از پس شبهات بر آید

* چرا با وجود ارتباط پدربزرگتان با عالمان دینی، خانواده ایشان منحرف شدند؟

ـ دو علّت داشت: یکی؛ سنگین بودن شبهات مارکسیستی که خیلی از حوزویان را نیز به اشکال انداخت. دوّم اینکه؛ عالمانی که پدر بزرگ بنده با ایشان مأنوس بودند عموماً تفکیکی بودند و قادر به پاسخ دادن به شبهات نبودند و برخی افراد تحصیل کرده به خاطر معرفی غلط ایشان از اسلام، زده شدند و اعتقادشان این شد که دست روحانیت خالی است و حرفی برای گفتن ندارد.

محور اصلی در منزل پدر بزرگ بنده، دایی دوم بنده بودند که نبوغ خاصی داشتند. البته دو تن دیگر از دایی هایم نیز نبوغ داشتند و رتبه ممتاز کنکور سراسری دوره طاغوت بودند. دایی دوم بنده در حوزه در نزد عالمان تفکیکی درس می خوانده و هم زمان در دو رشته دانشگاهی تحصیل می کرده و در هر دو هم ممتاز شده بود. و بسیار مذهبی بوده و در فامیل به تدیّن شهرت داشته است. برخی از دست نوشته هایش که باقی مانده تقریرات درس های یکی از عالمان تفکیکی است که ظاهرا مرحوم آقا شیخ مجتبی باشد و مثل همه درسهای تفکیکیان از بحث روایات عقل شروع شده. مواردی را به استاد اشکال گرفته و گفته با استاد بحث کردم بالأخره قانع شد که اشتباه می کند ولی باز چند صفحه بعد نوشته متأسفانه استاد همان حرف اشتباه سابق را دوباره تکرار کرده و از این قبیل.

نگاه ایشان به اسلام نگاه مکتب تفکیک بوده و معلوم است یک انسان خوش استعداد هیچ گاه با این نگاه نمی تواند دینداری عقلانی داشته باشد. البته مکتب تفکیک برای افراد متوسط گاهی بد نیست. ولی شبهات افراد خوش استعداد کاملاً متفاوت است. حقیر بارها خداوند را شکر کرده ام که در طلبگی در مسیر جریان فکری علامه طباطبائی و علامه طهرانی و امثالهم افتادم و اگر غیر از این بود امکان نداشت از نظر فکری در مقابل شبهات امروزی دوام بیاورم. به هر حال تحوّل فکری ایشان تأثیر بدی بر خانواده پدربزرگ بنده گذاشت. اگر ایشان در دامان امثال علامه طباطبائی می افتادند شخصی بسیار مفیدی برای اسلام و حق می شدند.

* مطالبی که درباره مادرتان نوشته اند راست است؟ مادر شما هم در همین جریان تغییر فکر داده اند؟

خودشان در کتابشان جریان را نوشته اند. تحت تأثیر همین برادرشان گرایش مذهبی شان ضعیف شد و با سازمان تغییر مواضع دادند و در حقیقت یکی از عللش قصور یا تقصیر کسانی است که اسلام را بد معرّفی کردند. ولی مطالبی که امروز در پایگاه های اینترنتی درباره ایشان و پدرم نوشته اند خلاف واقع است.

پدر بنده ـ برخلاف نوشته غیر صادقانه این افراد ـ نه فقط الآن عضو سازمان نیست بلکه هیچ گاه نبوده است و کلاً به خاطر روحیاتشان از کار سیاسی همیشه اجتناب داشته است.

ایشان اوایل انقلاب در جریان دستگیری مادرم از ترس متهم شدن به همکاری با سازمان به شکل غیرقانونی از کشور خارج شده اند و بنده چیزی از ایشان به یاد ندارم ولی هیچ فعالیت سیاسی در سازمان نکرده است گرچه از نظر عقیدتی با ما خیلی فاصله دارند و تا چند سال سر جریان ورود بنده به حوزه ناراحت بودند.

در دوران مدرسه تیزهوشان چون نمرات ریاضیم خیلی ممتاز بود، پدرم امید داشتند برای ادامه تحصیل به اروپا بروم ولی خداوند منت نهاد و نشست سر سفره قرآن کریم و ائمه علیهم السلام قسمت بنده شد.

و امّا مادرم با اغراضی خدایی در دام این جریان افتاده اند و ورود ایشان به سازمان و باقی ماندن پس از تغییر مواضع سازمان روی تبلیغات شوم آن دوره بوده که عدّه زیادی از افراد با اخلاص را فریفته بوده چه از جوانان و چه حتی از فضلای حوزه که هم در اوائل فعالیت سازمان از آن طرفداری می کردند و حتی گاه از سهم امام به اینها می دادند و هم پس از تغییر مواضع بعضی دیر متوجّه شدند و باز تأیید می کردند. وقتی اهل فضل و دانش مثل آقای منتظری یا آقای طالقانی در این جریانات به خطا می روند از نوجوانان و جوانان توقّعی نیست.

به هر حال ایشان به قصد قربت رفته اند و در کتابشان هم نوشته اند که اینقدر به مسائل دینی پایبند بوده اند که در آن دوره حتی از جان خود می گذرند که نمازشان از دست نرود و بعداً هم که اشتباهاتشان را فهمیدند همان کتاب را برای نجات دیگران نوشتند و الآن نامشان در لیست سیاه سازمان مجاهدین است و جزو افرادی هستند که باید کشته شوند.

و این مطالبی که در پایگاه ها و مجلات نوشته شده که ایشان چند نفر را کشته اند و در درگیری دستگیر شده اند، درست نیست.

ایشان زمانی که در منزل شخصی خود بوده اند و توسط پاسداران محاصره می شوند، به علت وجود بنده که کودک بوده ام، برای نجات جانشان و بنا به توصیه مردان و زنان مسلح داخل منزل به دروغ می گویند که کسی در این منزل نیست و افراد داخل منزل در حمام مخفی می شوند و وقتی که ایشان دستگیر شده و با آرامش به اوین منتقل می شوند میان پاسداران با این افراد درگیری در منزل صورت می گیرد که منجر به کشته شدن افراد داخل منزل و نفراتی از پاسداران می شود.

البته این اتفاقات در صورتی بوده که منزل از چندین روز قبل تحت نظر و محاصره بوده و پاسداران هم به ایشان می گویند که ما یقین داریم که در این منزل افرادی حضور دارند و گفتن و نگفتن والده در اصل مسئله تأثیری نداشته است. پس از انتقال  ایشان به بازداشتگاه هم، ایشان گزارش وجود این افراد را می دهند و اعلام می کنند که اینها در حمام مخفی هستند. ولی کسی گزارش را مطالعه نکرده و در نتیجه منجر به این می شود که درگیری صورت بگیرد.

در این دوران مسئله ولایت فقیه و حکومت اسلامی برای مادرم حل نشده بود و بعد از آشنایی با مرحوم علامه طهرانی و ارتباط با دائی بنده؛ ارتباط با آن برادرشان که از ارادتمندان علامه بودند و من پیش ایشان بزرگ شدم، و تحوّلات روحی، حق را فهمیدند و در آن زمان واقعاً تشخیص نمی دادند که حق با کیست. به هر حال در یکی از مجلات و برخی پایگاه های اینترنتی نام این کار و حرکت ایشان را به دروغ و تهمت، قتل نامیده و نوشته اند ایشان در یک درگیری و به قتل رساندن چند نفر از پاسداران دستگیر شدند. اینها افتراست و تجاهر به معصیت کبیره که درباره یک انسان مؤمن به راحتی نسبت آدمکشی بدهد آن هم کسی که از آن ممشای غلط کاملاً برگشته و ...

* یعنی تمام این مطالب را همین پایگاه های اینترنتی از خود ساخته اند؟

ـ این مورد و برخی موارد دیگر از ساخته های همین گروه هاست که به خاطر دشمنی با عرفان و اولیای خدا مجبور شده اند برای تخریب این بنده، به مادر بنده نسبت های ناروا دهند به جرم اینکه بنده در دفاع از عرفان چند کار کوچک کرده ام.

ولی برخی موارد را اینها بی تقصیرند. چون کتاب را والده بنده به یکی از برادران سپاه که ایشان فردی متقی و بسیار منصف بود برای چاپ دادند، ولی ایشان قبل از نشر و رسیدن به دست انتشارات اطلاعات کتاب را به ویراستاری سپرده بودند که وی از نزد خود مطالبی افزوده بود و برخی تعابیر را عوض کرده بود که  بعد از چاپ اول والده اعتراض کردند و برخی که به شکل آشکار خلاف واقع بوده در چاپ دوم و بعضاً در چاپ سوم و چهارم و پنجم، اصلاح شد ولی بقیه باقی ماند.

مثلاً در متن کتاب آمده که پدر بزرگ بنده چون هیچ همکاری با سازمان نداشته اموالش مصادره نشده است. ولی در اضافه ای که آن آقا در خاتمه کتاب تحت عنوان بیوگرافی خانواده از زبان مادرم آورده است نوشته ایشان حامی این جریان بوده و اموالشان را از دست داده اند. شاید این افراد این مورد را از آخر کتاب گرفته اند و متن اصلی کتاب را ندیده اند، والله العالم.

به هر حال برخی مواردش قابل حمل بر صحّت است و برخی دیگر متأسفانه از دروغ های صریح خود ایشان است که سابقه زیادی دارد. خداوند ان شاء الله همه مان را اصلاح فرماید.

  دیدار با مقام معظم رهبری بعد از نوشتن کتاب صراط مستقیم

* شما به دلیل نوشتن کتاب «صراط مستقیم» به دیدار خصوصی با مقام معظّم رهبری توفیق پیدا کرده اید. لطفا کمی در این باره توضیح دهید.

ـ بله، مقام معظم رهبری قبل از انتشار کتاب در جریان چاپ آن قرار گرفته بودند. در همان مدّت که بنده دنبال گرفتن مجوّز بودم و مشهد مجوّز نمی دادند، برخی از مخالفان فلسفه در مشهد مستقیماً با مقام معظّم رهبری تماس گرفته بودند و تقاضا کرده بودند جلوی نشر کتاب را گرفته شود که ظاهراً ایشان فرموده بودند اگر خواستید بعد از چاپ می توانید کتاب را نقد کنید.

چون ایشان اصولاً در عرصه اندیشه های تخصّصی ـ خصوصاً اندیشه های درون دینی ـ معتقد به کرسی های آزاد اندیشی اند و سفارش هم بسیار کرده اند. و اینطور که بعداً مسؤول ممیزی ارشاد گفتند از بیت رهبری درباره جریان این کتاب قبل از چاپ با ایشان هم تماس گرفته بودند.

بعد از چاپ، حقیر یک نسخه خدمت مقام معظّم رهبری تقدیم کردم و آقا هم که خانواده ما را از قدیم کاملاً می شناختند و نسبت فامیلی نیز با خاندان پدربزرگم داشته اند، ملاحظه فرموده بودند.

بعداً قسمت شد بنده در همین مسئله خدمتشان هم مشرّف شوم، ولی یک مسئله خصوصی بود که بنده هم بنا بر اختفاء آن داشتم، البته از طریق دیگری خبر پخش شد. به هر حال خداوند توفیق داد و یک جلسه خصوصی خدمتشان رسیدم.

* از آن جلسه چه نکاتی به خاطر دارید که تازه باشد و برای حسن ختام این مصاحبه برای ما بگویید؟

ـ چند مسئله بود. یکی تواضع و بزرگواری و سعه صدر مقام معظّم رهبری که طلبه ای مثل بنده را به شکل خصوصی پذیرفتند و راهنمائی و نصیحت و تشویق به ادامه کار نمودند.

حال تواضع و خلق کریمانه ایشان ـ که دورادور نیز شنیده بودم ـ برای بنده شیرین و عبرت آموز بود. غیر از احوالپرسی از برخی بستگان و سلام رساندن و مسائلی از این دست، فرمودند: کل کتاب را مطالعه نمودم و کار خوبی بود و دو نصیحت می خواهم به شما بکنم. عرض کردم امر بفرمائید. فرمودند بنده امر نمی کنم. نصیحتی که می دانم به افراد می گویم. خودشان اگر خواستند انجام می دهند.

همچنین عنایت ایشان به آزاداندیشی و توجّه به فضای نقد سالم در زمینه مسائل اعتقادی برای بنده عجیب بود که نه فقط پی گیر جریان کتاب بوده اند، خودشان نیز عنایت فرموده مطالعه کرده اند و اجازه تشرّف بنده را نیز به محضرشان داده اند و نسبت به ادامه کار راهنمائی کرده و تشویق نمودند.

رهبر انقلاب فرمودند: راه حق، راه عرفان و طریقه توحید است، طریقه مرحوم قاضی است

مسئله دیگر که خیلی شیرین بود اینکه فرمودند: راه حق راه اهل عرفان و طریقه توحید است، طریقه مرحوم قاضی؛ ولی مرحوم آقا میرزا مهدی اصفهانی نیز گرچه اهل این طریق نبوده اند ولی اهل تهجّد و ولاء بوده اند و لذا احترامشان لازم است و شما هر چه بیشتر مراعات امثال ایشان را بنمائید، هم دیگران ناراحت نمی شوند و هم برای خود شما برکت دارد.

* گفتید حضرت آقا دو نصیحت فرمودند. نصحیت دیگر چه بود؟

ـ بله این فرمایش ایشان که راه حق، راه اهل توحید است از مجموع فرمایشاتی که در جاهای مختلف فرموده اند، معلوم بود. ولی با این صراحت نشنیده بودم. آقا سفارش زیاد به فلسفه ملاصدرا و عرفان همیشه داشته اند خصوصاً در چند سال اخیر.

در یکی از دیدارهایشان با شاعران نیز به این مضمون می فرمایند که مرحوم آقای مطهری درباره مثنوی از من پرسیدند، گفتم همان چیزی که خودش گفته است: «اصول اصول اصول الدین» و آقای مطهری هم تأیید کردند.

به طریقه مرحوم قاضی هم خیلی ترغیب می کنند و به شاگردان سلسله مرحوم قاضی خیلی عنایت دارند. اگر پیام تسلیتشان درباره مرحوم حضرت علامه طهرانی و مرحوم حضرت آیت الله بهجت با پیام های دیگر مقایسه شود، این قضیه معلوم می شود.

دو سه حکایت زیبا هم از مرحوم حضرت آیت الله قاضی با مرحوم آقا سید مرتضی کشمیری نقل فرمودند که آقا سید مرتضی گوئی استاد مرحوم قاضی در برخی جهات آداب و سنن بوده اند ولی مسأله توحید برایشان منکشف نشده بوده است و با عرفان مخالف بودند ولی مرحوم قاضی احترام فوق العاده به ایشان می گذاشتند.

مطلب دیگری که فرمودند سفارش های اخلاقی و تأکید بر ضرورت همراهی عمل و علم در تحصیل علوم شرعی بود و فرمودند هرچه هوش و استعداد بیشتر باشد ضرورت مراقبه و توسّل و تهجّد بیشتر می شود. انسان تیزهوش به مانند ماشینی می ماند که سرعت سیر وی بسیار زیاد است. اگر با دقت کامل و احتیاط حرکت کند از همه زودتر و بهتر به مقصد می رسد ولی یک غفلت کوچک در یک پیچ سبب می شود که از جاده خارج شده و از ادامه مسیر کلاً محروم شود. خلاصه اینکه بسیار به مراقبه و تقوی توصیه فرمودند.

 

بیشتر بخوانید:
اشتباهات مکتب تفکیک / مشکلات مدرسان فلسفه در مشهد
مقایسه مکتب تفکیک با جریان جدید ضد فلسفه

منبع: آیین و اندیشه خبرگزاری فارس، ۱۳۹۱/۸/۷ - کد: 13910804000940

Share

قابل توجه کاربران عزیز! با اعلام وزارت ارتباطات هزینه های دانلود در کلیه سایتهای ضیاءالصالحین نیم بهاء محسوب می شوند.