رفتارها و هنجارهای فردی و اجتماعی

میرحسن موسوی
انجام واجبات
در اسلام، به خوش رفتاری با خانواده سفارشات مؤکد و برای هر یک از زن و مرد هنجارها و رفتارهای اخلاقی ویژه ای در نظر گرفته شده است که با رعایت آنها، محیطی باصفا، آرام و بالنده ایجاد خواهد شد.

پای بند بودن به مسائل اخلاقی [بعنوان مقدمه توحید]، موجب مصونیت و حفظ سلامت روحی و جسم انسان و تعالی معنوی او می گردد، همچنین طبق فرمایش حضرت احدیّت باعث محبوبیّت وی در بین هم نوعان و اجتماع می شود و به جوامع انسانی تداوم و استواری می بخشد. قسمتی از این رفتارها به خود آدمی مربوط است که از آنان به اخلاق فردی تعبیر می شود، مانند حسادت، کینه، خوش حالی و امثال آن؛ و قسمی دیگر نیز به دیگران و اطرافیان مربوط می شود، مانند سلام کردن، محبت کردن به دیگران یا آزار و اذیّت آنان که از آن نیز بعنوان اخلاق اجتماعی یاد می کنند. این دو قسم، مجموعه اخلاق خوب و بد آدمی است.

رفتارهای خوب و بد انسان از ناحیه فساد یا اصلاح درون اوست که تمام نتایج آن به خود وی بازگشته و متوجه خود اوست. هنگامی که انسان در اجتماع قرار می گیرد، تعهداتی درباره آنها می یابد. و کوچک ترین نهاد اجتماعی، خانواده است که زن و مرد در آن، در برابر یکدیگر و فرزندان وظایفی را عهده دار می شوند. در اسلام، به خوش رفتاری با خانواده سفارشات مؤکد و برای هر یک از زن و مرد هنجارها و رفتارهای اخلاقی ویژه ای در نظر گرفته شده است که با رعایت آنها، محیطی باصفا، آرام و بالنده ایجاد خواهد شد.

در مجموع با رهنمودهای اخلاقی از آموزه های قرآن کریم و روایات ائمه معصوم(علیهم السلام)، می توان زمینه رشد و تعالی خود را در عرصه خانواده و اجتماع به نحوی فراهم آورد تا به مرتبه ای دست یافت که مشمول بشارت سیدالاوصیاء، امام العرفا علیه السلام شد که فرمودند: «طُوبی لِنَفْسٍ اَدَّتْ اِلی رَبِّها فَرْضَها؛ خوشا به حال نفسی که آنچه پروردگارش واجب کرده، ادا کند.[1]»

پس شایان ذکر است و درخور عمل که خود را به زیور اخلاق نیک الهی آراسته سازیم؛ چرا که امام و پیشوای متقین، امیرالمؤمنین علی(علیه السلام) فرمودند:
« وَ اِنَّما هِیَ نَفْسِی اَرُوضُها بِالتَّقْوی لِتَأْتِیَ آمِنَةً یَوْمَ الْخَوْفِ اْلْأَکْبَرِ وَ تَثْبُتَ عَلی جَوانِبِ الْمَزْلَقِ. »[2]
یعنی « همانا این نفس من است، آن را با تقوا ریاضت و تمرین می دهم تا روز خوف اکبر با اطمینان و آرامش به صحرای محشر بیاید و بر اطراف لغزش گاه (پل صراط) پابرجا باشد و نلغزد.»

امید آنرا داریم که در مجال بعدی به شرط عمر و عنایت پروردگار حکیم بتوانیم به گوشه ای از این رفتارها و هنجارها اشاراتی داشته باشیم.

والسلام علیکم و رحمة الله و برکاته

 

 

پی نوشت:
---------------------------------
[1] نهج ‏البلاغه، نامه 45، فراز 15.
[2] نهج ‏البلاغه، نامه 45، فراز 5.

Share

دیدگاه‌ها

سلام علیکم

احسنت عالی ، درود بر شما

علیکم السلام

با آرزوی توفیقات روزافزون بر طرح 14 عزیز

قابل توجه کاربران عزیز! با اعلام وزارت ارتباطات هزینه های دانلود در کلیه سایتهای ضیاءالصالحین نیم بهاء محسوب می شوند.