سلوک اجتماعی - استاد یزدان پناه (قسمت ۳۰)
سلوک اجتماعی - استاد یزدان پناه (قسمت ۳۰)
در این بخش، سی امین قسمت از سلسله پادکست «سلوک اجتماعی» برگرفته از مباحث آیت الله سید یدالله یزدان پناه را به مدت 41 دقیقه با سالکان طریق حق به اشتراک می گذاریم.
◈▬▬▬▬▬◈▬▬▬▬▬◈▬▬▬▬▬▬◈▬▬▬▬▬▬◈
گزیده جلسه | سلوک اجتماعی - جلسه سی ام
۱. اهمیت معنوی ایام اربعین کلیمی
• دهه اول ذیحجه و دهه آخر اربعین کلیمی، ایامی بسیار ناب و معنوی هستند که ارتباطی ویژه با خداوند ایجاد میکنند.
• تاکید بر غفلت نکردن از شبهای این دهه، حتی در حد لحظاتی کوتاه؛ چرا که این شبها بر اساس تعابیر قرآنی موضوعیت دارند و حس اتصال با خدا را تقویت میکنند.
۲. مفهوم و مبانی سلوک اجتماعی
• سلوک اجتماعی به معنای داشتن دغدغه باطنی و سیر الیالله در دل اقدامات و فعالیتهای اجتماعی است.
• شریعت تاکید دارد که مسیر سلوک لزوماً نباید از اجتماع جدا باشد، بلکه میتواند از طریق خودِ اقدامات اجتماعی محقق شود.
• برای سلوک اجتماعی ۶ مبنا (۳ نظری و ۳ عملی) وجود دارد که راهکارهای عملی از دل آنها استخراج میشود.
۳. راهکار اول: تقویت انگیزه توحیدی
• اولین قدم در سلوک اجتماعی، تقویت جهتگیری توحیدی و «ابتغاء مرضات الله» (جستجوی خشنودی خدا) در تمام کارهاست.
• هر فرد در هر جایگاهی (خانه، محیط کار، یا حتی به عنوان پدربزرگ در خانواده) مسئول است و میتواند با نیت الهی، به عمل خود روح سلوکی ببخشد.
۴. راهکار دوم: منطق بندگی (بندگی برتر)
• بندگی برتر شامل سه مرتبه است: خشنودی خدا، تسلیم و رضا در برابر او، و در نهایت شهود حضرت حق.
• بندگی تکوینی: انسان حقیقتاً ملکِ خداست، اما در دنیا به دلیل وجود حجابها، برای خود استقلال قائل میشود. در قیامت با شکستن این آینهها، مالکیت مطلق خدا آشکار میگردد.
• بندگی ارادی: وظیفه انسان این است که حقیقت بندگی تکوینی خود را بفهمد و آن را در ساحت اراده و عمل پیاده کند؛ یعنی در تصمیمات خود مستقل از خدا عمل نکند و بر خود تکیه ننماید.
۵. نقش محوری نماز در بندگی
• نماز، راهبر، تنظیمکننده و عمقبخش بندگی است و به تنهایی برای تمام مسیر سلوک کافی است.
• انتقال حس بندگی: هدف این است که حس خضوع و بندگی از زمان نماز به تمام ساعات روز سرایت کند.
• نماز جماعت: در نماز جماعت، خداوند با اغماض و عنایت به مجموعِ افراد نگاه میکند و کل جمع، حکمی شبیه به «انسان کامل» پیدا میکند که باعث بخشش گناهان میشود .
۶. گامهای عملی در مسیر بندگی
• توجه به باطن: نباید در ابتدا سختگیری کرد؛ حتی یک لحظه حضور قلب در نماز یا یک سجده شکر بعد از آن کافی است تا عزم بندگی تقویت شود.
• انجام واجبات و ترک محرمات: این رسمیترین راه شریعت است. حتی اگر کسی با انگیزههای بالای عرفانی شروع نکند، خودِ عمل به دستورات خدا، او را به سمت بندگی هدایت میکند.
• حیا و رعایت جانب خدا: رعایت کردن جانب خدا حتی در موارد اندک و ترک حداقل یک گناه به نیت الهی، میتواند راهبر انسان باشد و خدا دست او را در بنبستها بگیرد.
• پرهیز از شکستن دلها: باید به شدت از تحقیر، تمسخر و دلشکستن دیگران پرهیز کرد، زیرا این کار اوضاع معنوی انسان را به شدت دگرگون میکند.
برای درک بهتر حقیقت بندگی، میتوان آن را به موج دریا تشبیه کرد؛ همانطور که موج اگر شعور داشته باشد، خود را چیزی جز همان دریای تلاطمیافته نمیبیند و هیچ استقلالی برای خود قائل نیست، بنده نیز در حقیقت بندگی، خود را تماماً متعلق به خداوند میبیند و میداند که هیچ صفت و عملی از خودِ او نیست [۱۱].
◈▬▬▬▬▬◈▬▬▬▬▬◈▬▬▬▬▬▬◈▬▬▬▬▬▬◈
افزودن دیدگاه جدید