پاسخ دوم

براي چون مني که پاي در گِلم، و خود از حرکت وامانده ام، چگونه تواند از نخستين گام سخن گويد؟!
شرح مجموعه گل مرغ سحر داند و بس
که نه هر کو ورقي خواند معاني دانست
با اين حال و احوال، از باب امتثال امر و بر خلاف ميل قلبى، نکاتي را متذکر مي شوم« فذکّر انّ الذکري تنفع المؤمنين» :
1. حرکت و راه رفتن نياز مند شناخت مقصد و مسير دارد، از اين رو، پيش از حرکت بايد بدانيم به کجا مي رويم و از چه طريق مي خواهيم برويم و الا چه بسا سالها به دور خود مي چرخيم، پس معرفت مقصد و مسير گام نخست است (العامل بغير علم کالسائر علي غير طريق، فلا يزيده بعده عن الطريق الواضح الا بعداً من حاجته)[1]، (المتعبّد علي غير فقه کحمار الطاحونه يدور و لا يبرج)[2].
2. از آنجا که همواره يک علم اجمالي و قطعي يقيني نسبت به اين مسير الي الله داريم، شايسته است وسوسه، ترديد و شک را نسبت به آن کنار بزنيم و به يقينيات خود عمل کنيم « وَ اتَّقُوا الله وَ يُعَلِّمُکُمُ الله[3]» عمل به دانسته ها راه را براي نا دانسته ها هموار مي کند ، پس عمل به دانسته ها نيز گام نخست است .
3. حرکت در تاريکي و جهل و ظلمات انسان را از راه دور مي کند، پس وي نيازمند راهنما ، راه بلد و نور و روشنايي است. از اين رو، هر جا ندانستى، از عالمي که امين و اهل ذکر است بايد پرسيد « فَسْئَلُوا أَهْلَ الذِّکْرِ إ ِنْ کُنْتُمْ لاتَعْلَمُو نَ [4] ».
4. حرکت براي تزکيه و رشد اخلاقي مستلزم تلاش بسيار و شکيبايي وافر است«وَ إِذْ قا لَ مُوسى لِفَتا هُ لا أَبْر َحُ حَتّى أَبْلُغَ مَجْمَعَ الْبَحْرَيْنِ أَوْ أَمْضِيَ حُقُباً [5]»، «قا لَ إِنّکَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْراً [6]»، پس آمادگي و توطين نفس براي صبر و کوشش بسيار نيز از گامهاي نخست است .
5. از آنجا که عوامل تحول و رشد رواني انسان، متعدّد، و ثمر بخشي مسير و حرکت انسان تدريجي است، شتاب در نتيجه گيري همواره رهزن است ، پس تحمل و تدريج نيز از لوازم نخستين گام است .
6. زمينه سازي براي تربيت اخلاقي نيز از جهت تربيتي از گامهاي آغازين است . وراثت، محيط دو عامل زمينه ساز تربيتي است. هرچند از تأثيرات وراثت مفرّي نيست، اثر گذاري محيط امّا تحت کنترل ماست، پس هجرت و دوري از محيط نامساعد از قبيل نام و لقب (که محيط روان شناختي براي ما ايجاد مي کند)، خانه، مدرسه ، محيط کار و رفيق ناشايست همگي زمينه ساز تربيت اخلاقي و براي گام نخست، در حد توان، ضروري است. من الله التوفيق
       مسعود آذربايجاني

---------------------------------------------

[1] نهج البلاغه، خطبه154.

[2] بحار، جلد 1، صفحه 208.

[3] سوره بقره، آيه282.

[4] سوره نحل، آيه43.

[5] سوره کهف، آيه60.

[6] سوره کهف، آيه67.

Share

قابل توجه کاربران عزیز! با اعلام وزارت ارتباطات هزینه های دانلود در کلیه سایتهای ضیاءالصالحین نیم بهاء محسوب می شوند.